Nes: dorp aan de oostelijke overtocht
Nes lag tussen de andere dorpen en de oostelijke landerijen. Huishoudens hielden vee, bewerkten grond en waren betrokken bij de zeevaart. Het Amelander wapenregister van 1558 noteert Nes en de oostelijke buurtschappen afzonderlijk. De eenvoudige spar, een stokwapen met ijzeren punt, kwam daar vaker voor dan bij rijkere huishoudens. De lijst bevat huishoudens en zegt niet hoeveel bewoners persoonlijk aan een verdediging zouden deelnemen.
Graanverwerking rond 1550.
Gezin en zorg
Op 6 oktober 1694 werd Catharina Schrader uit Hallum naar Nes ontboden. Een schippersvrouw had al vier of vijf dagen weeën. Schrader noteerde dat het eerste kind van een tweeling leefde en het tweede dood was; zij kwam toen de moeder al stervende was. Het korte verslag staat in haar eigen Memoryboeck. Ameland in de 17de eeuw geeft de plaats van die tocht in het eilandleven.
Leerlingen en schippers
In de 19de eeuw kregen kinderen in Nes les van Folkert Eltjes Dijkstra. Hij gaf in de winter ook zeevaartkunde aan jongeren, soms afkomstig van buiten het eiland. In februari 1850 had hij meer dan honderd namen op de lijst van de dagschool en vroeg hij een ondermeester. Zijn brieven gaan over de volle lokalen, de kosten en het verschil tussen aantallen ingeschreven en werkelijk aanwezige kinderen. School en zeevaartkunde in Nes volgt die correspondentie.
Onderwijs rond 1850.
Wie het eiland verliet, moest naar de rede van Nes. In september 1868 beschreef ingenieur Stieltjes hoe een boerenwagen met twee paarden passagiers van de voor anker liggende postschuit over het ondiepe water naar de wal haalde. Hij betaalde vijftig cent voor een gewone overtocht; een afzonderlijke afvaart kostte twee gulden vijftig. De postschuit tussen Holwerd en Nes behandelt ook de terugreis bij nacht.
Landbouw rond 1700.
Wat is nog zichtbaar?
- De oudere dorpskern van Nes, met een huis uit 1625 en een vrijstaande toren uit 1664.
- De richting naar de rede en de latere veerdam; de ligging van de aanlegplaatsen veranderde.
- De straten naar Buren en naar de westelijke Amelander dorpen.
Door de eeuwen heen
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.