Eestrum 1768: iemand loopt 's nachts door het huis

Alle verhalen en verklaringen uit Eestrum

Boer Jacob Sijtses en zijn vrouw Doedtje Sijtses woonden in Eestrum. Op 10 november 1768 werden zij in Bergum afzonderlijk onder ede gehoord over de nacht van 7 op 8 november.

Jacob Sijtses

Jacob was in zijn veertigste levensjaar. In de nacht van de zevende op de achtste, omstreeks twee uur 's morgens, merkte hij dat er iemand in zijn huis over de vloer liep. Hij hoorde iets bij de kast die dicht bij hun bed stond. Hij riep naar zijn knecht Hendrik:

Daar is een schurk in huis.

Hij sprong uit bed en stak het licht aan. Hij zag dat de schoenen van zijn vrouw over de vloer lagen. Die waren van het bed afgenomen. Met het licht liep hij naar achteren. De deur van de middengang stond op een kier en de achterdeur stond open.

In het raam van het dorshuis was een ruit in stukken gebroken. De haak zat nog op het buitenraam, zoals de avond ervoor. Boven de deur van de middengang, waardoor men in het achterhuis kwam, waren stenen uitgebroken: een hele en twee halve. De deur was goed gegrendeld en kon daardoor niet worden geopend.

Daarna zag hij dat uit het glazen raam in het middelhuis een ruit was uitgegooid. Ook de haak van het korte raam was los. De haak zat nog wel op het binnenraam.

Hij kon niet merken dat hem iets was ontstolen, behalve de sleutel van de kast die zijn vrouw in haar zak had gehad, en een duit.

Het kwam hem zeer vreemd voor dat zijn knecht Hendrik Mients geen geluid gaf toen hij de eerste keer alarm sloeg. Zijn vrouw en kinderen werden daardoor allemaal meteen wakker. De knecht reageerde pas later, toen Jacob al bij zijn vrouw was en het licht wilde aansteken.

Toen het licht brandde, zag hij dat de knecht zijn broek en Housdracken aanhad. Het was anders niet zijn gewoonte om daarin te slapen. Zijn Seitdoeken broek lag op de vloer, een of twee stappen van de bedstee.

Daarom verdacht Jacob de knecht ervan dat hij hem iets had willen ontstelen. Als het iemand anders was geweest, had die volgens hem niet zo stil naar achteren kunnen gaan: dan had hij de deur moeten horen. Verder wist hij niets. Na voorlezing ondertekende hij zijn verklaring eigenhandig: Jacob Sijtses, Bergum, 10 november 1768.

Doedtje Sijtses

Doedtje, de vrouw van Jacob, was naar haar beste weten in haar vijfendertigste levensjaar. Op de ochtend van de achtste, omstreeks twee uur, lag zij met haar man in bed. Haar man maakte een luid geluid, waardoor zij wakker werd. Hij sprong uit bed en stak het licht aan.

Zij merkte dat haar Kousken, die zij bij zich op het bed had, van het bed waren genomen en op de vloer voor het bed lagen. De sleutel van de kast was uit haar zak verdwenen, samen met een duit die bij de sleutel in die zak zat. Zij wist niet hoe die eruit waren geraakt.

Zij was zo hevig ontsteld dat zij niet kon zeggen hoe het verder was gegaan.

Terwijl het licht nog brandde, had zij wel gezien dat er een ruit uit het raam van het dorshuis was gebroken en een uit het raam van het middelhuis. Boven de deur van de middengang waren ook enige stenen uitgenomen.

Verder kon zij over het gebeurde niets zeggen. Wel had zij gezien dat Hendrik Mients de avond tevoren, toen hij naar bed ging, zijn broek en Housdracken uittrok. Dat was altijd zijn gewoonte.

Na voorlezing zette Doedtje haar eigen handmerk onder de verklaring. Beide verklaringen werden op 10 november 1768 in Bergum vastgelegd voor de grietman en de beëdigde klerk. Onder de afsluiting staan H. W. van Altena en G. Wilhelmi.

Andere verklaringen

Alle verhalen uit Eestrum in de 18de eeuw

Terug naar Eestrum in de 18de eeuw

Eestrum door de eeuwen heen

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.