Eestrum in de 18de eeuwEestrum 1796 - het keukenraam bij Lutske Sijbrens uitgebroken
Historische aangifte of getuigenverklaring uit 1796, vastgelegd bij het gerecht van Tietjerksteradeel.
In de nacht tussen 27 en 28 december 1796 werd in Eestrum ingebroken in het huis van Lutske Sijbrens en haar man Geert Annes. De verklaring werd twee dagen later in Bergum opgenomen. Het was de tijd van de Bataafse Republiek in Friesland.
De verklaring van Lutske Sijbrens
Lutske Sijbrens, huisvrouw van Geert Annes, woonde te Eestrum en was in haar vijfenveertigste levensjaar. Zij werd opgeroepen, ondervraagd en beëdigd.
Zij verklaarde dat tussen 27 en 28 december 1796 uit de keuken van haar woning een heel glasraam met met geweld was uitgebroken. Nadat zij dit had opgemerkt, bleek dat haar drie zaken waren gestolen:ijzeren roeden
IJzeren staven die het raam ondersteunden of verstevigden.
- Een .
handbijl
Een kleine bijl die met één hand gebruikt kan worden. - Een bundel vlas.
- Een .
brandijzer
Een ijzeren werktuig waarmee een merkteken in materiaal of op dieren kan worden gebrand.
Lutske kon niet verklaren door wie dit was uitgevoerd.
Na duidelijke voorlezing van haar verklaring tekende Lutske met haar eigen hand. De akte werd op 30 december 1796 te Bergum afgesloten. Haar naam staat daar geschreven als "lutske Sybrens".
In dezelfde nacht meldde ook Sijds Elses een inbraak in Eestrum. Zijn achterdeur was opengebroken en verschillende kledingstukken en andere goederen waren verdwenen.
Dit verhaal staat ook in het verklaringen uit Eestrum. Andere dorpen komen aan bod in het overzicht van Tietjerksteradeel, 1795-1802.
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.
Kaart van Eestrum en omgeving
Plaatsen en verklaringen
Eestrum in de 18de eeuw
Verhalen uit Eestrum
Verklaringen uit Eestrum
Sijds Elses: de inbraak in dezelfde nacht
Bergum in de 18de eeuwDagelijks leven en bestuur
Boerenleven in Friesland rond 1800
Kleding in Friesland rond 1800
De Bataafse Republiek in Friesland
Misdaad en straf in FrieslandAfbeeldingen uit dezelfde periode
Verantwoording van de tekst
Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.
Meer over het dagelijks leven
Plaatsen in de omgeving in de 18de eeuw
Bronnen
Gerecht van Tietjerksteradeel, informatieboek 5, EA-2, dossier IB5-EA-2-D04, verklaring V07, scans 000025-000026. Opgenomen te Bergum op 30 december 1796. Diplomatische transcriptie en volledige moderne hertaling uit de cumulatieve bronbewerking van 13 oktober 2026.
Verantwoording
De verklaring is door de griffier in de derde persoon opgeschreven. Die vertelvorm is behouden. De akte noemt Lutske in het vijfenveertigste levensjaar; dat betekent niet noodzakelijk dat zij al 45 jaar was.
De naam staat in de verklaring als "Lutske Sijbrens" en onder de eigen handtekening als "lutske Sybrens". Beide schrijfwijzen blijven behouden. De bron bevat geen naam van een verdachte en geen vonnis.
Op de grens van scan 25 en 26 staat een aansluitwoord. Het gaat om één doorlopende zin: uit de keuken was een heel glasraam met ijzeren roeden uitgebroken. Het woord "handbijl" is bij herlezing als één over twee regels verdeeld woord vastgesteld. "de Deponente" is in de akte toegevoegd.
De afbeeldingen zijn niet gemaakt naar dit specifieke huis of deze inbraak. De vensterafbeelding uit circa 1700 toont een algemeen werkvoorbeeld; de werkelijke uitvoering van het keukenraam is niet bekend. De andere inbraak diezelfde nacht is een afzonderlijk dossier; een gemeenschappelijke dader is niet bewezen.