Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Garijp 1806 - Hinke Taekes mist geld uit de beurs in een wieg

Hinke Taekes, vrouw van winkelier en arbeider Johannes Douwes, verklaart op 31 juli 1806 over verdwenen geld uit een beurs in een wieg.

Geld rond 1770.
Geld rond 1770.

Een passage uit de getuigenis:

De getuige visiteerde daarop terstond de pong en vermiste uit dezelve Twintig guldens Zeven Stuivers agt penn: aan geld.

Hinke Taekes - verklaring

Hinke Taekes (in modern Nederlands)

Hinke Taekes, vrouw van Johannes Douwes, winkelier en arbeider te Garijp, in haar 24 ste levensjaar, verklaarde onder ede dat zij op de ochtend van de negenentwintigste ongeveer vierenveertig caroligulden had geteld: guldens, schellingen, zestehalven en dubbeltjes. Zij bewaarde die in een wieg op een leeg bedstedenbed in de kamer. De volgende ochtend wilde zij er twintig gulden bij doen.

Toen zij de beurs uit de wieg wilde halen, zag zij dat die op een andere plaats lag. Zij controleerde de beurs meteen en miste twintig gulden, zeven stuivers en acht penningen.

Zij wist niet wie het geld had weggenomen. Wel had zij een sterk vermoeden tegen de vrouw van Lieuwe Gerhardus uit Wartena. Het paar woonde op een schuit en voer van plaats naar plaats; zij lagen toen te Garijp.

Die vrouw was op de avond van de negenentwintigste winkelwaren komen kopen. Bij een eerder bezoek had zij ook gezien dat de getuige de beurs uit de wieg haalde en daar weer neerlegde. Verder wist niemand dat zij geld in die wieg bewaarde.

Daarbij kwam dat de vrouw van Lieuwe Gerhardus in de omgeving niet goed bekendstond. Zij was bovendien in de nacht of vroege ochtend van de dertigste met haar man en de schuit uit Garijp vertrokken, hoewel zij daar eerder hooiwerk hadden aangenomen. Verder wist de getuige niets.

Na duidelijke voorlezing ondertekende zij te Bergum op 31 juli 1806. Hinke Taekes.

De getuige zat in de kamer bij een vat rogge dat zij had gekocht en daar had gezet. Zij ging met een vanuit de kamer naar de winkel om hem winkelwaren te geven. Nadat die was weggegaan, kocht de genoemde Grietje nog een half pond kandijsuiker, een kaas, een half pond gember en twee kantmoppen gebak.

Zij betaalde alle waren met dubbeltjes.

Bedstede rond 1800.
Bedstede rond 1800.

Deze verklaringen staan bij de verhalen uit Garijp.

Andere aangifte ter vergelijking

Twee afzonderlijke geldzaken met verschillende aangevers en omstandigheden. Deze verwijzing stelt geen gemeenschappelijke verdachte of dader vast.

Hardegarijp 1806 - Vermist geld en rood krijt op twee drieguldens

Hardegarijp 1806 - Vermist geld en rood krijt op twee drieguldens

Geld 1770.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Kaart van de streek

Een betaling op de markt, 18de eeuw.
Een betaling op de markt, 18de eeuw.
Een huishouden in een dorp rond 1800.
Een huishouden in een dorp rond 1800.
Een kerkinterieur rond 1797.
Een kerkinterieur rond 1797.
Een gerechtelijk verhoor rond 1810.
Een gerechtelijk verhoor rond 1810.
Een huishouden in het veengebied rond 1800.
Een huishouden in het veengebied rond 1800.

Koppen en ambtelijke afsluitingen

Kop informaties - scan 499

Informatien genomen bij mij Jetze van Sminia Drost van het 5 de District in dezen Comm[issari]s om te Strekken na behoren.

Verklaringen opgenomen door mij, Jetze van Sminia, drost van het vijfde district, in deze zaak commissaris, om naar behoren te dienen.

Protocol geld uit wieg - scan 500

Aldus gedeponeerd voor ons ondergeschrevene Commissaris en Secretaris te Bergum den 31 Julij 1806. [Handtekeningen:] J.Sminia; P.M.B.Braunius.

Aldus verklaard voor ons, ondergetekende commissaris en secretaris, te Bergum op 31 juli 1806. [Handtekeningen:] J.Sminia; P.M.B.Braunius.

Verantwoording van de tekst

Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.

Meer over het dagelijks leven

Plaatsen in de omgeving in de 19de eeuw

Bataafse en Franse tijd

Bronnen en verantwoording

Gerecht van Tietjerksteradeel, informatieboek 5, EA-23-D09, scanbladen 499, 500. 1 afzonderlijke verklaringen.

Verantwoording

Hinke is in haar 24ste levensjaar, dus 23 jaar. Vierenveertig gulden was het eerder getelde bedrag; twintig gulden zou zij de volgende ochtend toevoegen. Het vermiste bedrag is twintig gulden, zeven stuivers en acht penningen. Grietje is de in de kantlijn genoemde vrouw van Lieuwe Gerhardus, niet een kind in het huishouden. Hinkes oordeel over haar slechte naam en haar verdenking blijven eigen mededelingen. De naam van een winkelklant en het precieze hooiwerk zijn onzeker. De volledige kantlijnaanvulling met rogge, kandij, kaas, gember, kantmoppen en dubbeltjes is behouden.

De getuigenissen staan volledig in modern Nederlands op wit. Een kort geel citaat bevat oorspronkelijke woorden. De ambtelijke vertelvorm is behouden. Vierkante haken duiden transcriptieaantekeningen en leesonzekerheden aan. In de moderne tekst zijn afbrekingen tussen scanbladen aangesloten. Er is niets toegevoegd aan de waarnemingen, uitspraken of meningen van de getuigen. Een eindvonnis is hier niet aanwezig.