Kuikhorne 19de eeuwKuikhorne 1801 - Een logé vertrekt zonder te betalen en kleding verdwijnt
Historische aangifte of getuigenverklaring uit 1801, vastgelegd bij het gerecht van Tietjerksteradeel.
Een onbekende reiziger vroeg op 20 januari 1801 om onderdak bij herbergier Daniel Rienks in Kuikhorne. De herbergier liet de man overnachten. Bij zijn vertrek bleef het gelag onbetaald en miste Daniel verschillende voorwerpen.
Daniel Rienks
Daniel Rienks, 54 jaar, was herbergier in de Cuikhorne onder Bergum. Hij werd opgeroepen, ondervraagd en beëdigd. Op dinsdagavond 20 januari 1801 kwam rond vijf uur een onbekende man bij hem. Die vroeg of hij in de herberg mocht overnachten. Daniel gaf toestemming.
De gast verdween stilletjes zonder voor zijn gelag - zijn verteringen en verblijf - te betalen. Daniel verklaarde dat hij ook goederen had gestolen. Hij zegt niet dat hij het wegnemen zelf heeft gezien.
- Een zilveren oorijzer, een metalen onderdeel van een Friese hoofdtooi.
- Een lange hemdrok.
- Een witte hemdrok van sterke linnen stof.
- Een bonte rok.
- Een halsdoek.
De gast had tegen Daniel gezegd dat hij in Cottum woonde. De man was klein van postuur en droeg een blauw baaitje, een zwarte gladde broek, kousen, en een ronde hoed.
Na voorlezing ondertekende Daniel de verklaring in Bergum op 23 januari 1801.
Daniel kon de gast aan zijn kleding beschrijven. Hij noemde de blauwe jas, de zwarte broek, de kousen en de ronde hoed; geen naam van de reiziger staat in zijn verklaring.
De commissaris Johannes Lodema nam de verklaring op. P. Noormeulen tekende het afsluitende protocol als secretaris. Een arrestatie of terugvinden van de goederen wordt niet genoemd.
Wat is nog zichtbaar?
- Kuikhorne en de oude wegen richting Bergum zijn nog herkenbaar. Het herberggebouw van Daniel Rienks is niet met zekerheid aangewezen.
Dit verhaal staat ook in het verklaringen uit Kuikhorne. Andere dorpen komen aan bod in het overzicht van Tietjerksteradeel, 1795-1802.
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie over deze gebeurtenis of de genoemde personen? Stuur uw reactie.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.
Kaart van Kuikhorne
Plaatsen in de omgeving
Dagelijks leven
Afbeeldingen
Dagelijks leven in de 19de eeuw
Verantwoording van de tekst
Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.
Meer over het dagelijks leven
Bataafse en Franse tijd
Bronnen
Gerecht van Tietjerksteradeel, informatieboek 5, EA-7-D06, 23 januari 1801. Bronbladen: 125, 126, 127. Verklaring: Daniel Rienks.
De historische citaatblokken volgen de diplomatische transcripties; de grijze blokken geven de verklaringen in volledig modern Nederlands weer. De originele handgeschreven scans zijn voor deze publicatie niet opnieuw gelezen.
Verantwoording
- De vertrektijd van de logé is niet met zekerheid te lezen.
- De herbergier schrijft de diefstal aan de gast toe, maar verklaart niet dat hij het wegnemen zelf heeft gezien.
- De plaatsnaam Cottum en de nadere omschrijving van de kousen blijven onzeker.
De afbeeldingen zijn illustraties van de periode en tonen niet noodzakelijk de beschreven personen of voorvallen.
Verantwoording