Historische aangifte en getuigenverklaringen uit 1803, vastgelegd bij het gerecht van Tietjerksteradeel.
Op 5 november 1803 rende een achtjarige jongen huilend naar zijn moeder Elske Liebes. In het weiland bij hun huis in Oostermeer had hij de resten van twee schapen gevonden. Elske ging kijken en liet daarna ook haar buurman Atze Hindriks komen.
Koopman Andries Klaas woonde onder Oostermeer en was in zijn 40ste levensjaar. Hij had drie schapen in het land bij huis. Op 5 november vertrok hij omstreeks zes uur in de ochtend naar Leeuwarden. Zijn vrouw ontdekte tijdens zijn afwezigheid wat er met de dieren was gebeurd. Bij zijn thuiskomst, omstreeks acht uur, vertelde zij hem dat in de nacht van 4 op 5 november twee vette schapen waren verdwenen.
Een van de schapen was wit en had een lange staart. Het andere was zwart en ongeveer acht jaar oud, mogelijk ouder. Andries wist niet wie de dieren had weggenomen en evenmin hoe zij uit het weiland waren gekomen.

Elske Liebes was de vrouw van Andries. Zij was ongeveer 37 jaar. Zij verklaarde dat hun achtjarige zoon op de ochtend van 5 november rond acht uur naar de drie schapen ging kijken. Hij zag dat er iets mis was en rende huilend naar huis om zijn moeder te halen. Elske liep direct mee naar het land.
In het gras lagen de resten van de twee dieren:
Een van de geslachte schapen was wit met een lange staart; het andere was zwart. Het derde schaap was eveneens zwart en had boven op de kop enkele witte haren. Dat stond aan een boom in het land vastgebonden en was ongedeerd.

Elske wist niet wie de dieren had gedood of meegenomen. Zij waarschuwde haar buurman Atze Hindriks, die samen met haar ging kijken.
Atze Hindriks was kastelein te Schuilenburg onder Oostermeer en in zijn 31ste levensjaar. Hij vertelde dat Elske op 5 november tussen zeven en acht uur naar hem toe was gekomen. Zij had hem gezegd dat er twee schapen, een wit en een zwart, uit het land waren weggehaald. De afgesneden poten, open buiken, ingewanden en beide koppen lagen daar nog. Bij het witte schaap ontbrak een oor.
Atze ging met Elske naar het weiland. Hij zag daar de door haar beschreven resten. Hij had de slachting niet gezien en wist niet wie de daders waren.
Andries Klaas, Elske Liebes en Atze Hindriks ondertekenden hun verklaringen in Bergum op 8 november 1803. In de bewaarde verklaringen wordt niemand als dader aangewezen.
In november 1803 volgde een afzonderlijke aangifte over geslachte schapen bij Toutenburg.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.





Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.
Gerecht Tietjerksteradeel, informatieboek 5, EA-13-D02, scanbladen 254, 255, 256. 8 november 1803. Verklaringen van Andries Klaas, Elske Liebes, Atze Hindriks.
De bewerking is gecontroleerd tegen de aanwezige diplomatische transcripties en moderne teksten. De oorspronkelijke handgeschreven scans zijn in deze ronde niet opnieuw geraadpleegd.
De kantlijnaanvulling over enkele witte haren op de kop is met een invoegteken verbonden aan het derde, ongedeerde zwarte schaap. Het zinsverband van Andries' terugkomst en de tijdsaanduiding omstreeks acht uur is gedeeltelijk onzeker; er is geen ochtend of avond bij verzonnen.