Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Oostermeer 1803 - Wytze Michiels mist zijn geldbuidel uit een afgesloten kist

Historische getuigenverklaring uit 1803, vastgelegd bij het gerecht van Tietjerksteradeel.

Wytze Michiels bewaarde zijn geld in een grauwe wollen buidel, opgesloten in een kist bij Wytze Hendriks in Oostermeer. Toen hij op 12 november 1803 zijn weekverdiensten erbij wilde leggen, vond hij de buidel niet meer. De kist zat nog op slot.

Negen gulden in een wollen buidel

Wytze Michiels was ongehuwd, in zijn 64ste levensjaar, en had tot 13 november 1803 bij Wytze Hendriks in Oostermeer gewoond. Op 6 november had hij nog ongeveer negen gulden in zijn grauwe wollen geldbuidel.

Wytze beschreef het geld nauwkeurig:

Een kamer in een stadswoning rond 1800.
Een kamer in een stadswoning rond 1800.
  • Minstens vijf carolusguldens.
  • Voor het overige sesthalven (munten van vijfeneenhalve stuiver) en dubbeltjes.
  • Een grauwe wollen buidel waarin het geld bijeen werd bewaard.

De buidel lag volgens hem in zijn kist bij Wytze Hendriks thuis. De kist was afgesloten.

Spijkers mogelijk uit de krammen gehaald

Geld rond 1770.
Geld rond 1770.

Op 12 november omstreeks zes uur in de avond wilde Wytze geld dat hij in die week had verdiend in de buidel stoppen. Toen merkte hij dat de buidel met de munten uit de kist was verdwenen. Het slot was nog dicht.

Bij zijn onderzoek viel hem op dat de spijkers die in de krammen van de banden van de kist waren aangebracht mogelijk waren losgehaald. Zij dienden daar vermoedelijk als sluiting in plaats van boutjes. Wytze kon niet zeggen wie de buidel had weggenomen.

Op 20 november 1803 werd zijn verklaring in Bergum voorgelezen. Wytze ondertekende niet met een uitgeschreven naam, maar met zijn handmerk.

In hetzelfde najaar legden bewoners van Oostermeer ook verklaringen over twee schapen af.

Wat is nog zichtbaar?

  • Oostermeer is nog te bezoeken. Het huis van Wytze Hendriks, waar de kist stond, is niet nauwkeurig gelokaliseerd.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Kaart van Witveen bij Oostermeer

Verhalen uit de omgeving

Dagelijks leven

Afbeeldingen

Dagelijks leven in Friesland rond 1800.
Dagelijks leven in Friesland rond 1800.
Een woning rond 1800.
Een woning rond 1800.
Huisraad op een openbare verkoop rond 1800.
Huisraad op een openbare verkoop rond 1800.
Dagelijks leven in Friesland rond 1800.
Dagelijks leven in Friesland rond 1800.
Een eenvoudige woning rond 1800.
Een eenvoudige woning rond 1800.

Verantwoording van de tekst

Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.

    Meer over het dagelijks leven

    Plaatsen in de omgeving in de 19de eeuw

    Bataafse en Franse tijd

    Bronnen

    Gerecht Tietjerksteradeel, informatieboek 5, EA-13-D04, scanbladen 260. 20 november 1803. Verklaringen van Wytze Michiels.

    Verantwoording

    • Het soort spijkers en de bevestiging in de kist zijn onzeker gelezen.
    • De genoemde munten en bedragen zijn overgenomen uit de eigen verklaring van Wytze.
    • De bron vermeldt geen verdachte of teruggevonden buidel.

    De bewerking is gecontroleerd tegen de aanwezige diplomatische transcripties en moderne teksten. De oorspronkelijke handgeschreven scans zijn in deze ronde niet opnieuw geraadpleegd.