Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Oostermeer 1806 - Het zwartgrijze schaap van Auke Rones

Getuigenverklaring uit 1806, vastgelegd door het gerecht van Tietjerksteradeel.

Het schaap in het hof

Auke Rones was in Oostermeer en bevond zich in zijn vierenveertigste levensjaar. Bij zijn woning had hij een hofje waarin een zwartgrijs Fries schaap stond. In de avond van 27 januari 1806 zag hij het dier daar nog. Hij gaf het schaap hooi.

Werk op het land rond 1800.
Werk op het land rond 1800.

In de nacht van 27 op 28 januari verdween het schaap uit het hof. Auke kende geen merkteken waaraan hij het dier behalve aan zijn kleur en soort zou kunnen herkennen.

Een steen tegen de deur

Het deurtje van het hof was niet afgesloten met een slot. Om het dicht te houden stond er een steen tegenaan. Toen Auke de volgende ochtend naar het hof keek, was het schaap verdwenen. Ook de volgende ochtend lag er een steen tegen het deurtje. Auke kon niet vertellen wie het dier had meegenomen.

Platteland sneeuwlandschap.
Platteland sneeuwlandschap.

Auke noemde geen verdachte en had de diefstal niet zien gebeuren. Hij liet op 30 januari 1806 in Bergum zijn verklaring opnemen. Na voorlezing zette hij zelf zijn handtekening: Auke Rones, de oudere.

Andere verklaringen en verhalen

Een mogelijke naamgenoot in 1808

In januari en februari 1808 heet de aangever Auke Rones, is hij boer onder Oostermeer en wordt zijn leeftijd voorlopig als 49 jaar gelezen. Dat ondersteunt de koppeling van de ketelzaak en de schapendiefstal. De Auke Rones uit januari 1806 is daarentegen in zijn 44ste levensjaar en ondertekent als de oudere. Door dit leeftijdsverschil blijft het verband met 1806 onzeker.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare gegevens. Ze geven niet noodzakelijk de precieze personen, huizen of voorwerpen uit dit verhaal weer.

Kaart van Oostermeer en omgeving

Verklaringen uit de omgeving

Dagelijks leven

Afbeeldingen

Werk op het boerenland rond 1770.
Werk op het boerenland rond 1770.
Een arbeiderswoning rond 1800.
Een arbeiderswoning rond 1800.
Een boerderij en een sloot.
Een boerderij en een sloot.
Een gerechtelijk verhoor rond 1810.
Een gerechtelijk verhoor rond 1810.
Een kerkinterieur rond 1797.
Een kerkinterieur rond 1797.

Verantwoording van de tekst

Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.

    Meer over het dagelijks leven

    Plaatsen in de omgeving in de 19de eeuw

    Bataafse en Franse tijd

    Bronnen en verantwoording

    Gerecht van Tietjerksteradeel, informatieboek 5, EA-21-D01, scans 437, 438. 1 verklaring(en).

    • Informatieboek 5, EA-21-D01, scans 437-438; verklaring Auke Rones op scan 437, protocol op scan 438.
    • De omschrijving van het schaap bevat na "zwartgrijs Fries" een niet zeker leesbaar woord. Een merkteken kon Auke zelf niet noemen.
    • De zinsnede over de steen bij de deur op de volgende ochtend is niet volledig leesbaar. Er wordt daarom geen verplaatsing of andere verandering van de steen als zeker feit gegeven.
    • Auke wordt in de verklaring in zijn 44ste levensjaar genoemd; het register bevat een afwijkende leeftijd. Er is geen verdachte of eindvonnis in dit dossier.