Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Oostermeer 1804 - Haye Pytters vindt resten van zijn witte ram

Een aangifte uit 1804 over een geslacht schaap en het openstaande hok.

Een schaap geslacht bij het hok

Op 22 maart 1804 liep boer Haye Pytters, in zijn 47ste levensjaar, om zeven uur in de ochtend naar zijn schaaphok in Oostermeer. Het hok stond ten oosten van het huis dat hij bewoonde. Een van zijn vier schapen was verdwenen.

Het vermiste dier was een witte , een gecastreerde ram. Haye had het schaap de avond daarvoor samen met drie andere dieren in het hok gebracht. Het deurtje van het hok was alleen met een touw vastgebonden. Er was geen slot en ook geen grendel.

Een vrouw bij het hooien rond 1800.
Een vrouw bij het hooien rond 1800.

De resten bij het hok

Haye zag het deurtje van het hok openstaan. Van het verdwenen schaap waren de kop, de poten en darmen achtergebleven. In zijn verklaring werden ook nog afzonderlijk een voorpoot en de twee achterpoten genoemd.

Haye wist niet wie het schaap daar had geslacht of wie het vlees had meegenomen. Hij kon geen naam opgeven en had verder niets over de gebeurtenis te vertellen.

Een brug in een Fries veenlandschap rond 1800.
Een brug in een Fries veenlandschap rond 1800.

Op dezelfde dag, 22 maart 1804, werd zijn verklaring in Bergum opgeschreven en voorgelezen. Haye ondertekende met de naam Haie Pytters.

Wat is nog zichtbaar?

  • Oostermeer en het omliggende boerenland zijn nog herkenbaar.
  • Het hok van Haye Pytters is op basis van deze verklaring niet precies te lokaliseren.

Andere verhalen uit de omgeving

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Kaart van Oostermeer en omgeving

Verhalen en plaatsen in de omgeving

Dagelijks leven

    Afbeeldingen

    Werk op het boerenland rond 1770.
    Werk op het boerenland rond 1770.
    Een boer steekt met een polsstok over.
    Een boer steekt met een polsstok over.
    Keuken rond 1800.
    Keuken rond 1800.
    Een kerkinterieur rond 1797.
    Een kerkinterieur rond 1797.
    Een huishouden in een dorp rond 1800.
    Een huishouden in een dorp rond 1800.

    Verantwoording van de tekst

    Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.

      Meer over het dagelijks leven

      Plaatsen in de omgeving in de 19de eeuw

      Bataafse en Franse tijd

      Bronnen

      Gerecht Tietjerksteradeel, informatieboek 5, dossier EA-14-D05, scanbladen 284, 285. 1 afzonderlijke verklaring: Haye Pytters.

      Verantwoording

      • Witte vries is de bronbenaming voor een witte, gecastreerde ram.
      • De opgave van dierdelen bevat na kop, poten en darmen nog een herhaalde omschrijving van een voorpoot en twee achterpoten. Die is niet als een tweede schaap gelezen.
      • De naam staat in de index als Haye Pytters, de handtekening als Haie Pytters.

      Deze tekst volgt de beschikbare transcripties en hertalingen van de gerechtelijke verklaringen. De originele handgeschreven scans zijn in deze ronde niet opnieuw gelezen.