Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Oostermeer en Witveen 1801 - Boekweit uit de schuur en twee verdwenen schapen

Historische aangifte en getuigenverklaringen uit 1801, vastgelegd bij het gerecht van Tietjerksteradeel.

In december 1801 legden twee landbouwers uit het gebied van Oostermeer afzonderlijke verklaringen af. Otte Sijgers vertelde over opengebroken schuurdeuren op het Witveen. Baate Jacobs verklaarde dat twee witte schapen uit zijn schapenhok waren verdwenen. Hij vond later hun vellen.

Timmerlieden aan het werk rond 1800.
Timmerlieden aan het werk rond 1800.

Otte Sijgers

Otte Zygers, die ondertekent als Otte Sijgers, is landbouwer op het Witveen onder Oostermeer en 50 jaar. Hij werd opgeroepen, ondervraagd en beëdigd. In de nacht van 15 op 16 december werden de deuren van zijn schuur met geweld opengebroken.

Er verdwenen ongeveer drie vierde lopen boekweit, drie zakken, waarvan twee gemerkt S.S.Wd en A.S., en een vork. Hij kan niet zeggen wie de daders zijn. Na voorlezing sloot en tekende hij te Bergum op 18 december 1801: Otte Sijgers.

Genoemde goederen en bijzonderheden

  • Ongeveer drie vierde lopen boekweit (een oude inhoudsmaat).
  • Drie zakken; twee droegen de merken S.S.Wd en A.S.
  • Een vork.

Otte Sijgers noemde zelfs de letters die op twee van zijn drie zakken stonden: S.S.Wd en A.S. Die merktekens hielden verband met de verdwenen zakken, niet met een bekende dader.

Een brug in een Fries veenlandschap rond 1800.
Een brug in een Fries veenlandschap rond 1800.

Baate Jacobs

Baate Jacobs, landbouwer in Oostermeer, is 40 jaar. Hij werd opgeroepen, ondervraagd en beëdigd en verklaarde over de nacht van 8 op 9 december.

In de nacht van 8 op 9 december 1801 zijn twee witte schapen uit het schapenhok gestolen. Volgens de verklaring zijn de schapen geslacht in een bosje bij de Muntje groppe weg onder Oostermeer. Op 18 december vond hij daar de beide vellen.

Hij kan niet zeggen wie de dader of daders zijn. Na voorlezing sloot en tekende hij te Bergum op 18 december 1801: Baate Jacobs.

Genoemde goederen en bijzonderheden

  • Twee witte schapen uit het schapenhok.
  • Twee schapenvellen, op 18 december gevonden in een bosje bij de Muntje groppe weg.

De beide verklaringen werden op 18 december 1801 in Bergum opgenomen door commissaris Johannes Lodema. Secretaris P. Noormeulen tekende het gezamenlijke protocol. Van beide diefstallen werd geen dader genoemd.

Nacht 1800 klepperman kleine stad handlantaarn houten klep.
Nacht 1800 klepperman kleine stad handlantaarn houten klep.

Wat is nog zichtbaar?

  • Het gebied Witveen bij Oostermeer en het omringende boerenland.
  • Het exacte schuurgebouw van Otte en het bosje waar Baate de vellen vond zijn niet met zekerheid uit deze verklaringen te lokaliseren.

Dit verhaal staat ook in het verhalen uit Oostermeer tussen 1796 en 1802. Andere dorpen komen aan bod in het overzicht van Tietjerksteradeel, 1795-1802.

Andere zaken op dezelfde locatie

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Kaart van Oostermeer en Witveen

Geschiedenis per eeuw

Plaatsen in de omgeving

Dagelijks leven

Afbeeldingen

Molen rond 1790.
Molen rond 1790.
Werk op het land rond 1800.
Werk op het land rond 1800.
Werk op het boerenland rond 1810.
Werk op het boerenland rond 1810.
Werk op het boerenland rond 1770.
Werk op het boerenland rond 1770.
Scheepvaart rond 1770.
Scheepvaart rond 1770.

Verantwoording van de tekst

Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.

Meer over het dagelijks leven

Bataafse en Franse tijd

Bronnen

Gerecht Tietjerksteradeel, informatieboek 5, dossier EA-8-D05, bladen 145, 146. Verklaringen: Otte Sijgers [?]; Baate Jacobs.

De gele blokken bevatten de volledige beschikbare diplomatische transcripties. De grijze blokken bevatten de complete leesbare moderne Nederlandse teksten. Deze tekst is gecontroleerd tegen de bestaande bronbewerking; de handgeschreven scans zijn niet opnieuw ingezien.

Verantwoording

  • Dit zijn twee afzonderlijke aangiften over verschillende nachten: 15-16 december (Otte) en 8-9 december (Baate).
  • Otte staat in de aanhef als Otte Zygers [?] en ondertekent als Otte Sijgers; de latere index noemt Ate Zygers. De naam is niet stilzwijgend geharmoniseerd.
  • Baate Jacobs is volgens zijn verklaring 40 jaar. Hij vond de twee vellen, maar zegt niet dat hij het slachten zelf zag.
  • De plaatsaanduiding Muntje groppe weg is overgenomen zoals gelezen en niet op een moderne wegkaart geprojecteerd.
  • De boekweitmaat is niet omgerekend.

De afbeeldingen tonen historische reconstructies, niet aantoonbaar de genoemde personen of hun woning.