Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Witveen 1806 - Linse Klases herkent de kop van een verdwenen schaap

Johannes Rienks en zijn knecht Linse Klases de Jong verklaren op 27 juni 1806 over een vermist wit schaap en de resten op het land van Tamme Allerts.

Een vrouw bij het hooien rond 1800.
Een vrouw bij het hooien rond 1800.

Johannes Rienks - verklaring

Johannes Rienks (in modern Nederlands)

Johannes Rienks, huisman op het Witveen onder Oostermeer, in zijn 44 ste levensjaar, verklaarde onder ede dat hem naar zijn beste weten in een nacht tussen de twintigste en eenentwintigste een wit geld schaap zonder lam was ontstolen uit het land voor zijn huis. Het dier was eerst geslacht op het land van Tamme Allerts, huisman aldaar. Alleen de kop, het ingewand en de vier poten waren achtergelaten.

Zijn knecht Linse Klases had hem dat verteld. De getuige had het op maandag zelf ook zo aangetroffen. Hij kon niet zeggen wie het had gedaan.

Na duidelijke voorlezing ondertekende hij te Bergum op 27 juni 1806.

Joh:s Rienks.

Platteland sneeuwlandschap.
Platteland sneeuwlandschap.

Linse Klases de Jong - verklaring

Linse Klases de Jong (in modern Nederlands)

Linse Klases de Jong, als boerenknecht inwonend bij Johannes Rienks, huisman op het Witveen onder Oostermeer, in zijn 23 ste levensjaar, verklaarde onder ede dat hij op zaterdagavond de eenentwintigste omstreeks acht uur over het land van Tamme Allerts te Oostermeer liep. Dat land was met tarwe bezaaid. Hij vond daar een kop, poten en ingewand van een wit schaap.

Bij onderzoek herkende hij de kop als die van het witte schaap dat zijn baas miste. Dat dier had steeds in het land voor het huis van zijn baas gelopen. Op donderdagochtend de negentiende was het daar nog geweest.

Hij wist niet wie het had gedaan. Na duidelijke voorlezing plaatste hij zijn handmerk te Bergum op 27 juni 1806.

Dit is het eigenhandig geplaatste handmerk van Linse Klases, in tegenwoordigheid van P.M.B.Braunius.

Deze verklaringen staan bij de verhalen uit Oostermeer.

Johannes Rienks op het Witveen: wol en een verdwenen schaap

Zeer waarschijnlijk dezelfde persoon. Op 14 en 27 juni 1806 is Johannes Rienks huisman op het Witveen onder Oostermeer en in zijn 44ste levensjaar. Naam, plaats, beroep en leeftijd komen overeen. De eerste aangifte betreft afgeschoren wol van twee levende schapen. De tweede gaat over een ander voorval: een vermist wit schaap waarvan slachtresten zijn gevonden. De twee gebeurtenissen zijn niet tot één misdrijf gemaakt.

Witveen 1806 - Wol afgeschoren van twee schapen van Johannes Rienks

Witveen 1806 - Wol afgeschoren van twee schapen van Johannes Rienks

Woning 1800.

Andere zaken op dezelfde locatie

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Kaart van de streek

Werk op het boerenland rond 1770.
Werk op het boerenland rond 1770.
Een eenvoudige woning rond 1800.
Een eenvoudige woning rond 1800.
Een gerechtelijk verhoor rond 1810.
Een gerechtelijk verhoor rond 1810.
Een kerkinterieur rond 1797.
Een kerkinterieur rond 1797.
Dagelijks leven in een dorp rond 1800.
Dagelijks leven in een dorp rond 1800.

Koppen en ambtelijke afsluitingen

Kop informaties - scan 489

Informatien genomen bij mij Jetze van Sminia Drost van het 5 de District in dezen Comm[issari]s om te Strekken na behoren.

Verklaringen opgenomen door mij, Jetze van Sminia, drost van het vijfde district, in deze zaak commissaris, om naar behoren te dienen.

Gezamenlijk protocol geslacht schaap - scan 490

Aldus gedeponeerd voor ons ondergeschrevene Comm[issari]s en Secretaris te Bergum den 27 Junij 1806. [Handtekeningen:] J.Sminia; P.M.B.Braunius.

Aldus verklaard voor ons, ondergetekende commissaris en secretaris, te Bergum op 27 juni 1806. [Handtekeningen:] J.Sminia; P.M.B.Braunius.

Verantwoording van de tekst

Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.

Meer over het dagelijks leven

Plaatsen in de omgeving in de 19de eeuw

Bataafse en Franse tijd

Bronnen en verantwoording

Gerecht van Tietjerksteradeel, informatieboek 5, EA-23-D06, scanbladen 489, 490. 2 afzonderlijke verklaringen.

Verantwoording

Johannes is in zijn 44ste levensjaar, Linse in zijn 23ste. Johannes noemt de nacht van 20 op 21 juni en vermeldt dat hij de resten zelf op maandag aantrof. Linse noemt zaterdagavond 21 juni rond acht uur en als laatste eerdere waarneming donderdagochtend 19 juni. Die verschillende waarnemingsmomenten zijn behouden. De naam bij Linses handmerk wijkt in de transcriptie af van de aanhef. De hoofdherkenning en het met tarwe bezaaide land zijn eigen mededelingen van de knecht.

Geel bevat de volledige historische transcriptie; de volledige hertaling staat op wit. De ambtelijke vertelvorm is behouden. Vierkante haken duiden transcriptieaantekeningen en leesonzekerheden aan. In de moderne tekst zijn afbrekingen tussen scanbladen aangesloten. Er is niets toegevoegd aan de waarnemingen, uitspraken of meningen van de getuigen. Een eindvonnis is hier niet aanwezig.