Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Sneek rond 1790 – Aments werk, vrienden en stadsleven

Harmen Thieden Ament is rond 1790 ongeveer 21 jaar. Hij is op 1 december 1768 in Amsterdam geboren en heeft als patriot naar Frankrijk moeten vluchten. Terug in Nederland zoekt hij werk buiten Amsterdam. In Sneek komt hij als apothekersbediende bij P. Bloemen in dienst; aanvankelijk kent hij er niemand en alleen zijn werkgever weet van zijn politieke verleden.

Marktstraat en stadhuis van Sneek rond 1790; Ament beschrijft zijn contacten in de stad, niet deze straat.
Marktstraat en stadhuis van Sneek rond 1790.

“Ik had te Sneek geen kennis of aanspraak en het was mij dus te stil.”

Ik had in Sneek geen kennissen en niemand om mee te praten. Het was mij er dus te stil.

Teruggekeerd uit Frankrijk

Ik ging terug naar Saint-Omer en nam daar afscheid van al mijn goede vrienden. Via Brugge, Middelburg en Rotterdam kwam ik in juni behouden in Amsterdam aan.

Mijn familie raadde mij aan niet weer bij mijn oude werkgever in dienst te gaan, en ook niet in Amsterdam, maar in een van de andere provincies.

Een advertentie voor een apothekersbediende

In de krant las ik dat een apothekersbediende werd gevraagd. Het adres was bij de heren Van Enst en Dijk in Amsterdam. Ik ging daarheen en hoorde dat het om een betrekking in Sneek ging, bij de heer P. Bloemen. De volgende dag ging ik naar hem op reis.

Wij stonden elkaar wel aan. Voordat wij een overeenkomst sloten, zouden wij het zes weken proberen. Maar ik had in Sneek geen kennissen en niemand om mee te praten. Het was mij er dus te stil. Daarom besloot ik bij het einde van het kwartaal te vertrekken en hem te vertellen waarom.

Lezen in een burgerwoning rond 1800. Dit is geen afbeelding van Wouters of zijn bibliotheek.
Lezen in een huiskamer rond 1800.

Kennissen in het koffiehuis

De heer Bloemen moedigde mij aan eens naar het koffiehuis te gaan en daar kennissen te zoeken. Dat deed ik. Na een paar bezoeken maakte ik er kennis met Oene Hogenbrug en Hendrik Pyttersen. Die kennismaking groeide uit tot echte vriendschap en heeft mij nooit berouwd.

Druk werk en vrije zondagavonden

Ik bleef toen onder een vaste overeenkomst bij de heer Bloemen. Ik mocht elke zondagavond uitgaan. Ik had het heel druk, maar kreeg ook heel goede gelegenheid mij verder te bekwamen. Bovendien had ik een uitstekende werkgever, en zijn vrouw was een bijzonder voortreffelijk mens. Daardoor verliep mijn leven aangenaam.

Politieke gevoelens en de bibliotheek van Wouters

Niemand behalve mijn werkgever kende mijn politieke gevoelens, en nog minder mijn vlucht naar het buitenland. De heer W.I. Wouters was mij gunstig gezind geraakt. Hij regeerde, hoewel hij doopsgezind was, samen met majoor N...... bijna de stad.

Ik was altijd een liefhebber van lezen geweest. Het was daarom een grote gunst voor mij dat ik gebruik mocht maken van zijn uitgebreide bibliotheek. Het hielp mij veel dat ik van tijd tot tijd met hem over het gelezene kon spreken, want hij ging nooit uit. Ik stond bij hem dan ook in een heel goed blaadje. Dat kwam mij bij de volgende gebeurtenis goed van pas.

Verder met Ament

Ament als vluchteling in Frankrijk na 1787

Meer over Harmen Thieden Ament

Zijn lectuur en overtuigingen, zijn levensloop en zijn ervaringen met inkwartiering in 1787.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

De Waag en Marktstraat rond 1790.
De Waag en Marktstraat van Sneek rond 1790.
Een plein en kerk in Sneek rond 1790.
Een plein en kerk in Sneek rond 1790.
Een herberg rond 1780; niet het koffiehuis dat Ament noemt.
Een herberg rond 1780.
Oosterpoort en gracht, Sneek rond 1790.
De Oosterpoort en gracht in Sneek rond 1790.
Noorderpoort, Sneek rond 1790.
De Noorderpoort van Sneek rond 1790.

Dagelijks leven

Plaatsen in de 18de eeuw

Politieke achtergrond

Later: de Bataafse Republiek. Deze gebeurtenissen spelen vóór 1795.

Bronnen en verantwoording

H.T. Ament, Herinneringen van den patriot H.T. Ament, meegedeeld door A. Haga, Bijdragen en Mededeelingen van het Historisch Genootschap 48 (1927), blz. 25–26.

De volledige Sneker passage is hertaald met behoud van Aments ik-vorm, ervaringen en oordelen. De datering is bij benadering; de door Haga weggelaten vervolgscène is niet aangevuld.

Het gele blok bevat een kort citaat in oorspronkelijke woorden; hoofdletter en slotleesteken zijn aangepast. Het grijze blok geeft de moderne betekenis; het volledige verhaal staat in wit.