Toen en Toen ..
ZoekenHet verhaal van Friesland

Zwagerbosch: een dorp dat uit de heide groeide

Zwagerbosch is veel jonger dan de oude kerkdorpen eromheen. Op de kaart van Schotanus uit 1718 lag hier nog onbewoonde heide. Pas in de 18de en vooral de 19de eeuw ontstond verspreide bewoning. Tot 1940 hoorde Zwagerbosch bestuurlijk bij Kollumerzwaag.

Zwagerbosch in de 19de eeuw

Landschap rond 1800.

Landschap rond 1800.

Van onbewoonde heide naar nederzetting

De eerste bewoners kwamen terecht op schrale grond aan de rand van oudere dorpen. Onder hen waren dagloners en veenarbeiders voor wie elders weinig vast werk was. Kleine handel en venten werden belangrijk naast landarbeid.

Armenzorg rond 1770.
Armenzorg rond 1770.

Zwagerbosch in de 18de eeuw: de eerste bewoning op de heide

1845: riet, touw, bezems en kaas

Abraham Jacob van der Aa beschreef in 1845 de inwoners van Kollumerzwaag. Een latere studie merkt op dat zijn beschrijving vooral goed past bij Zwagerbosch en het nabije Zandbulten. Hij noemt handel in dekriet, jonge boompjes, touw van roggestro, heidebezems en Friese kaas.

Zwagerbosch in de 19de eeuw: handel, armoede en snelle groei

Geen eigen dorp in de 16de en 17de eeuw

Voor de 16de en 17de eeuw vertellen de eeuwpagina's daarom niet over een dorp dat toen al bestond. Ze beschrijven het heide- en veengebied waar Zwagerbosch later zou ontstaan en de relatie met Kollumerzwaag en de omliggende Wouden.

Zwagerbosch in de 17de eeuw

Bedstede rond 1770.
Bedstede rond 1770.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.