Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 5

Na de nederlaag bij Bomsterzijl trekken Friese aanvoerders weg van Franeker, waarna hertog Albrecht op 16 juli 1500 het overgebleven leger aanvalt.

Het leger bij Franeker valt uiteen

De Friezen lagen nog steeds op verschillende plaatsen rond Franeker toen het nieuws van de verloren slag bij Bomsterzijl hen bereikte. In de nacht na 15 juli, de kerkelijke feestdag van de Verdeling van de Apostelen, brak Siuerdt Aelue met zijn troepen op. Hij vertrok heimelijk, zonder de andere Friezen voor de stad te waarschuwen.

Toen het leger van Doyama hoorde dat Siuerdt met zijn legerafdeling weg was, trokken ook deze mannen weg. Zij lieten de grote Groninger kanonnen in hun schans achter. Voor deze kanonnen waren eerder kerkelijke kelken als onderpand gegeven. De inwoners van Franeker maakten zich meester van het achtergelaten geschut.

Alleen de legers van Medema en Rypstra lagen toen nog in hun schans voor Franeker. Ook zij wilden hun stelling verlaten. Zij hadden nog zonder verliezen kunnen wegkomen.

De vrouw die haar voedsel wilde verkopen

In het legerkamp was een vrouw die voedsel en bier verkocht. Zij zei tegen de mannen dat ze niet moesten vertrekken, want Siuerdt Aelue kwam met heel Westergo naar hen voor Franeker terug. Dat was gelogen. Zij zei dit om het voedsel en bier dat zij bij zich had te kunnen verkopen.

Zo kwamen door de hebzucht van één vrouw veel Friezen om het leven.

16 juli: de aanval van de hertog

Op 16 juli, een dag na het genoemde kerkelijke feest, verscheen hertog Albrecht van Saksen met zijn volledige leger voor Franeker om zijn belegerde zoon te bevrijden. Ook de hoofdelingen, burgers en soldaten die binnen Franeker zaten, kwamen in actie om de Friezen buiten de stad aan te vallen.

De achtergebleven Friezen vochten aanvankelijk fel terug. In de schans werden 111 mannen gedood voordat de verdedigers weken. Toen zij zagen dat zij van alle kanten werden aangevallen, sloegen zij op de vlucht in de richting van Miedum en Tzum. Veel mannen werden daar in het open veld gedood; anderen ontkwamen.

In totaal werden in deze slag ongeveer vijfhonderd Friezen gedood. Onder de gesneuvelde hoofdelingen en andere met name genoemde mannen waren:

• Hessel Jongama uit Congum.
• Liuwe Fundens uit Jorwert.
• Wytze Laeszoon uit Boksum.
• Hero Rienckzoon uit Dronrijp.
• Kempo Jacklazoon uit Hielsum.
• Jarich Wiebezoon van der Schellege.
• Siuerdt in de Poelen.

Het Friese leger dat Franeker al weken belegerde, was daarmee uiteengevallen. Hertog Albrecht kon zijn zoon Hendrik ontzetten.

Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 5

Wilt u reageren?

Heeft u een aanvulling of vraag? Stuur ons een reactie.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.