Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 5

In februari 1501 onderhandelen Friese ballingen in Gent over een mogelijke overname van Friesland door Filips van Bourgondië.

Een bijeenkomst in Gent

In 1501 zonden de Friese ballingen hun afgevaardigden naar Vlaanderen. Zij wilden het overleg voortzetten dat het jaar daarvoor in Antwerpen was begonnen. De bijeenkomst was voor 2 februari afgesproken. Nu wilden zij een definitief antwoord van Filips van Bourgondië, Hendrik van Saksen of hun gemachtigden over de toekomst van Friesland.

In Gent werden zij ontvangen door Cornelis van Bergen, raadsheer van Filips van Bourgondië, en door de raadgevers die Hendrik van Saksen vanuit Friesland had gezonden. Daarbij waren:

• Segemont Plug, de kanselier.
• Johan van Wertenburch.
• Meester Bucko.
• Hero Hottinga uit Wommels.
• Schelto Tjaerda van Rinsumageest.

Voor beide groepen werd een brief namens Filips van Bourgondië voorgelezen. In de brief stonden de voorwaarden waaronder hij Friesland wilde overnemen, zodra hij met Hendrik van Saksen overeenstemming had bereikt.

Vijf jaar lang een vast bedrag

De brief die namens Filips van Bourgondië aan beide partijen werd voorgelezen:

Als mijn allergenadigste heer, aartshertog Filips, met mijn genadige heer van Saksen overeenstemming bereikt over de aflossing van Friesland, zoals hij spoedig hoopt te doen, verlangt mijn genadige heer het volgende.

Ten eerste verlangt hij dat de onderdanen in heel Friesland hem binnen één jaar na de dag waarop hij Friesland in bezit neemt, vijftigduizend gouden guldens geven. Met dat bedrag zullen zij voor dat jaar vrij zijn van alle belastingen, beden en andere bijdragen.

Mijn genadige heer verlangt dat gedurende vijf opeenvolgende jaren ieder jaar vijftigduizend gouden guldens wordt betaald, zoals hierboven beschreven. De Friezen moeten daarvoor naar behoren goede zekerheid stellen.

Ten tweede wil mijn genadige heer na die vijf jaren van de onderdanen van het land niet meer verlangen dan zijn oude landsheerlijke inkomsten. Daarnaast wil hij een bede van de Staten van het land, die zij hem naar hun vermogen en uit vrije wil toestaan, zonder enige dwang of geweld.

Hiermee wil mijn genadige heer de onderdanen goed behandelen, zoals de andere onderdanen van zijn landen. Hij wil hun goede rechtspraak en goed bestuur geven en hen bij hun oude voorrechten, goede gebruiken en gewoonten laten.

Gedaan in Gent, op 8 februari 1501.

Een vraag zonder antwoord

De Friese ballingen vroegen Cornelis van Bergen hoeveel geld Filips na de eerste vijf jaar bij wijze van vrijwillige bijdrage van de Staten zou verlangen. Cornelis gaf daar geen duidelijk antwoord op.

Hij zei wel dat zij erop konden vertrouwen dat Filips en Hendrik vóór het komende Pasen overeenstemming zouden bereiken. Filips zou dan heer van Friesland worden.

De waarschuwing van de Saksische kanselier

Segemont Plug, de kanselier van Hendrik van Saksen in Friesland, sprak eveneens met de ballingen. Hij raadde hun aan niet op het voorstel van Filips te vertrouwen. Beter konden zij de onderhandelingen afbreken en zich met de Saksische hertog verzoenen.

De kanselier bood aan daarbij te helpen. Tegen betaling van een redelijk bedrag zouden de ballingen weer in Friesland kunnen terugkeren.

De Friezen sloegen zijn raad niet op. Zij hechtten meer geloof aan Cornelis van Bergen. Zij kwamen daardoor bedrogen uit: de Saksische hertog behield Friesland en Filips zette het plan niet door.

Wel bereikten enkele ballingen later, mede door bemiddeling van de kanselier en andere Friese heren die bij het overleg aanwezig waren, een overeenkomst met de stadhouder. Zij keerden naar Friesland terug.

Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 5

Wilt u reageren?

Heeft u een aanvulling of vraag? Stuur ons een reactie.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.