1801: zes Franse ruiters gedeserteerd en van paardendiefstal verdacht
Een historisch opsporingsbericht of circulaire, gericht aan de plaatselijke bestuurders van Tietjerksteradeel. 11 augustus 1801.
Een opsporingsbericht over zes gedeserteerde soldaten van het 23ste regiment jagers te paard, met de afzonderlijke persoonsbeschrijvingen.
Historisch bericht - moderne Nederlandse tekst
Opdracht uit Leeuwarden
Procureur-generaal (in modern Nederlands):
De procureur-generaal van het voormalige gewest Friesland aan de raad van Tietjerksteradeel. Burgers! De agent van Justitie heeft mij een brief van 7 augustus 1801 gestuurd, die gebaseerd is op een besluit van het Uitvoerend Bewind van de Bataafse Republiek. Daaruit blijkt dat zes Franse militairen, jagers te paard, zijn gedeserteerd. Zij worden bovendien verdacht van de diefstal van twee paarden in Oeffelt. Ik verzoek u naar deze zes personen te zoeken. Als zij worden ontdekt, moeten zij in verzekerde bewaring worden genomen. Bericht mij daarvan onmiddellijk, zodat de genoemde agent over hun zaak kan beslissen.
Leeuwarden, 11 augustus 1801. Heil en achting. Uw medeburger A. van den Burg.
De zes signalementen
De zes mannen dienden in het 23ste regiment jagers te paard en deserteerden volgens het Franse overzicht op 2 thermidor van het negende jaar van de Franse republikeinse kalender, overeenkomend met 21 juli 1801.
Pierre Caron was trompetter, zoon van Pierre, geboren in 1782 te Saint-Germain-en-Laye in het departement Seine-et-Oise. Hij had bruin haar en bruine wenkbrauwen, rode ogen, een kromme omhoogstaande neus, een middelgrote mond, ronde kin en ovaal gezicht. Hij was vijf voet en drie duim lang.
Louis Joseph Gramme was jager, zoon van Jean Louis en Maria Catharina Colar, geboren in 1779 te Vauzoul in het departement Ourthe. Hij had kastanjebruin haar en wenkbrauwen, blauwe ogen, een dikke neus, een middelgrote mond, een ronde kin en een ovaal gezicht. Hij was vijf voet en drie duim lang.
François Cocher was zoon van René en Victoire Berry, geboren in 1778 te Turraij in het departement Seine-et-Marne. Hij had bruin haar en bruine wenkbrauwen, grijze ogen, een dikke neus, een middelgrote mond, een ronde kin en een ovaal gezicht. Hij was enigszins pokdalig en vijf voet, twee duim en tien streken lang.
F. Bt. Patigny was zoon van Jean, geboren in 1780 te Namen in het departement Sambre-et-Meuse. Hij had zwart haar en zwarte wenkbrauwen, bruine ogen, een arendsneus, een kleine mond, een ronde kin en ovaal gezicht. Zijn lengte was vijf voet en zes duim.
Jaques Parijau was zoon van Gilles, geboren in 1780 te Aarschot in het departement Dijle. Hij had kastanjebruin haar en wenkbrauwen, grijze ogen, een brede, grote neus, een middelgrote mond, ronde kin en ovaal gezicht. Hij was één meter en 780 millimeter lang, zoals in het bericht vermeld.
Louis Joseph Truffard was zoon van Honoré en Angelique Vallier, geboren in 1778 te Ligne in het departement Gemappe. Hij had blond haar en blonde wenkbrauwen, grijze ogen, een kleine neus, een middelgrote mond, ronde kin en ovaal gezicht. Zijn gezicht vertoonde pokkenlittekens. Zijn lengte werd vermeld als één meter en 731 millimeter.
Ondertekeningen en afschrift
De commandant van het 23ste regiment jagers te paard, chef d'escadron Berlu, verklaarde dat de opgaven met de waarheid overeenkwamen. Vervolgens werden afschriften gewaarmerkt door S. Dassevael en W. A. Droghoorn.
Politieke situatie
In maart en augustus 1801 maakte Friesland deel uit van de Bataafse Republiek, die onder sterke Franse invloed stond. Het land had eigen bestuur en rechtspraak, maar werkte militair en politiek nauw met Frankrijk samen. Franse ruiters konden daardoor ook via Bataafse autoriteiten worden opgespoord. Nederland werd pas in 1810 bij Frankrijk ingelijfd.
Andere opsporingsberichten uit 1799-1801
Historische reconstructies op Toenentoen.nl zijn illustraties op basis van beschikbare historische informatie.
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.
Tietjerksteradeel op de kaart
Het huidige Tietjerksteradeel. Deze opsporingsberichten werden naar het plaatselijke bestuur gestuurd; de gezochte personen zijn niet noodzakelijk in de gemeente geweest.
Misdaad en straf
- Veroordelingen in Friesland, 1750-1800
- Terechtstellingen in Friesland, 1750-1800
- Het begin van de Bataafse Republiek in Friesland
- Bergum in de 19de eeuw
Getuigenverklaringen uit Tietjerksteradeel
- Bergum: verklaringen uit de 18de eeuw
- Hardegarijp: verklaringen uit de 18de eeuw
- Oostermeer: verklaringen uit de 18de eeuw
- Suawoude: verklaringen uit de 18de eeuw
- Eestrum: verklaringen uit de 18de eeuw
Dagelijks leven
Andere opsporingsberichten
Bronnen
Historische opsporingsberichten uit het informatieboek van Tietjerksteradeel. Politieke context: Bestuur in de Bataafs-Franse tijd (Parlement.com) en Nationaal Archief, het Staatsbewind.
De oorspronkelijke documenten zijn in het archief bewaard en via AlleFriezen te raadplegen. Op deze pagina worden geen scans weergegeven.
Verantwoording
De diefstal van twee paarden wordt als een verdenking genoemd. De oorspronkelijke opgegeven lengtematen en plaatsnaamspellingen zijn gehandhaafd. Er staat niet dat de zes in Friesland zijn gevonden.
Historische scan: Tietjerksteradeel, archief 13-38, onderdeel 0001, afgebeelde bladnummers 045, 046. Deze moderne Nederlandse tekst is rechtstreeks op de aangeleverde scans gebaseerd. Bij onzekerheden zijn historische namen en eigenaardige maten niet stilzwijgend genormaliseerd.