1800: signalement van zadelmaker Lammert Plaas
Een historisch opsporingsbericht of circulaire, gericht aan de plaatselijke bestuurders van Tietjerksteradeel. 2 oktober 1800.
Een bericht uit Deventer over Lammert Plaas, die zijn stiefzoon had verwond en daarna was gevlucht.
Historisch bericht - moderne Nederlandse tekst
Oproep aan de raad van Tietjerksteradeel
Procureur-generaal (in modern Nederlands):
De procureur-generaal van het voormalige gewest Friesland schrijft op 2 oktober 1800 aan de raad van de gemeente Tietjerksteradeel. Burgers! Ik heb de hieronder opgenomen brief met een signalement ontvangen. Ik stuur ze u toe met het verzoek de genoemde persoon onmiddellijk te arresteren wanneer hij in uw rechtsgebied komt en mij daarvan direct op de hoogte te brengen.
Leeuwarden, 2 oktober 1800. Heil en broederschap. Uw medeburger A. van den Burg.
Brief van de gemeente Deventer
De gemeente Deventer richt zich tot het Hof van Justitie van het voormalige gewest Friesland. Lammert Plaas heeft volgens dit bericht zijn stiefzoon dodelijk verwond en is daarna uit Deventer gevlucht. De plaatselijke justitie wil hem laten opsporen en arresteren. Deventer verzoekt het Hof daarom alle gerechten in zijn rechtsgebied opdracht te geven zo uitgebreid mogelijk naar hem te zoeken. Als hij wordt gevonden, moet hij worden aangehouden en, nadat de gemaakte kosten zijn vergoed, aan Deventer worden overgeleverd. Deventer verklaart bereid te zijn in omgekeerde gevallen ook andere justitiële autoriteiten te helpen.
Deventer, 20 september 1800. Op bevel: H. W. van Marle, secretaris.
Het signalement
Lammert Plaas is ongeveer veertig jaar oud, vier voet en vijf à zes duim lang. Hij is vrij gezet van postuur en heeft een smal gezicht. Tijdens het lopen helt of waggelt hij enigszins naar beide kanten. Hij heeft een spitse neus, een rode baard en bakkebaarden, rossig haar en blauwe ogen. Hij draagt een kort jasje van lichtblauw laken, een oud rood vest, een zwarte broek, laarzen en een ronde hoed. Hij is van beroep zadelmaker.
Politieke situatie
In 1799 en 1800 maakte Friesland deel uit van de Bataafse Republiek (1795-1806). Na de omwenteling van 1795 was het oude gewestelijke bestuur veranderd en werkten de Bataafse autoriteiten nauw samen met Frankrijk. De stukken gebruiken daarom termen als 'burger', 'departement' en 'voormalig gewest Friesland'. De republiek was toen nog geen provincie van Frankrijk; de inlijving volgde pas in 1810.
Andere opsporingsberichten uit 1799-1801
Historische reconstructies op Toenentoen.nl zijn illustraties op basis van beschikbare historische informatie.
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.
Tietjerksteradeel op de kaart
Het huidige Tietjerksteradeel. Deze opsporingsberichten werden naar het plaatselijke bestuur gestuurd; de gezochte personen zijn niet noodzakelijk in de gemeente geweest.
Misdaad en straf
- Veroordelingen in Friesland, 1750-1800
- Terechtstellingen in Friesland, 1750-1800
- Het begin van de Bataafse Republiek in Friesland
- Bergum in de 19de eeuw
Getuigenverklaringen uit Tietjerksteradeel
- Bergum: verklaringen uit de 18de eeuw
- Hardegarijp: verklaringen uit de 18de eeuw
- Oostermeer: verklaringen uit de 18de eeuw
- Suameer: verklaringen uit de 18de eeuw
- Garijp: verklaringen uit de 18de eeuw
Dagelijks leven
Andere opsporingsberichten
Bronnen
Historische opsporingsberichten uit het informatieboek van Tietjerksteradeel. Politieke context: Bestuur in de Bataafs-Franse tijd (Parlement.com) en Nationaal Archief, het Staatsbewind.
De oorspronkelijke documenten zijn in het archief bewaard en via AlleFriezen te raadplegen. Op deze pagina worden geen scans weergegeven.
Verantwoording
De oproep noemt een dodelijke verwonding van zijn stiefzoon als beschuldiging. Er staat niet of Plaas uiteindelijk is gearresteerd of veroordeeld.
Historische scan: Tietjerksteradeel, archief 13-38, onderdeel 0001, afgebeelde bladnummers 035, 036. Deze moderne Nederlandse tekst is rechtstreeks op de aangeleverde scans gebaseerd. Bij onzekerheden zijn historische namen en eigenaardige maten niet stilzwijgend genormaliseerd.