Deersum in de 17de eeuw
Deersum bleef klein. De school en boerderijen vormden het dagelijkse decor; namen van schoolmeesters maken zichtbaar wie er buiten de landbouw een vaste dorpsfunctie had.
Onderwijs rond 1600.
Een schoolmeester in 1605
Op 8 april 1605 wordt Rafael Matthijs als schoolmeester in Deersum genoemd. Voor zo'n klein dorp betekende dat niet dat er een school met meerdere lokalen en personeel was. De meester gaf les aan kinderen van verschillende leeftijden en combineerde het onderwijs vaak met andere dorpsfuncties.
Doede Allarts en zijn zoon
In 1675 was Doede Allarts schooldienaar. Waarschijnlijk bleef hij dat tot omstreeks 1701. Daarna nam zijn zoon Alle Doedes het werk over. Alle was in Deersum geboren en trouwde er in 1701 met Acke Hanses uit Rauwerd. Nog in 1705 en 1707 wordt hij als meester genoemd. Een dorpsschool kon zo bijna een familiebedrijf worden.
1670-1676: Murck Rouckema neemt een bedrijf over met leningen
Murck Romckes Rouckema nam huis, schuur en andere bezittingen van zijn vader over voor 2.000 goudgulden en twee gouden dukaten. Een goudgulden was een toenmalige munt- en rekeneenheid. Rond de bedrijfsovername en zijn huwelijk ging Murck verschillende leningen aan:
- in 1670 achtereenvolgens 240, 400 en 200 gulden;
- na zijn huwelijk nog een schuld van 350 gulden;
- in 1676 stond nog 600 gulden open bij zijn schoonmoeder.
Hij kocht ook goederen op een boelgoed en verkocht in 1675 een zathe, een boerenplaats met land, in Deersum. De leningen bewijzen niet dat Murck arm was; zij laten vooral zien hoeveel krediet bij bedrijfsovername, huwelijk en grondbezit kon circuleren.
Boerenwerk bleef de basis
Voor de meeste gezinnen bleef het dagelijks bestaan afhankelijk van vee, hooiland en vervoer over water en smalle wegen. De schoolmeester hoorde tot de kleine groep inwoners die beroepsmatig moest kunnen lezen en schrijven; voor boerengezinnen stond het ritme van melken, hooien en wintervoer centraal.
De omgeving in de 17de eeuw
Scharnegoutum in dezelfde periode
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.