Kleding in de 19de eeuwEestrum 1809 - Een uitgebroken kerkvenster en een verdwenen bekken
Vier mannen vertellen wat zij bij de kerk ontdekten en hoe zij binnen gingen kijken.
Hendrik Sijes
Hendrik Sijes, landbouwer onder Eestrum, is in zijn 40ste levensjaar. Na oproeping, beëdiging en verhoor verklaart hij dat hij op 31 januari om ongeveer negen uur 's morgens bij de toren en het kerkhof van Eestrum kwam. Hij zag dat aan de zuidkant van de kerk een vierkant deel van een glasvenster met ruiten was verwijderd.
Er lagen stukken op de grond. Hij bracht de stukken naar kerkvoogd Ouwe Clases en ging met hem weer terug naar de kerk. Hendrik weet verder niets. Na voorlezing tekent hij op 4 februari 1809 in Bergum: Hendrik Sijes.
Ouwe Clases
Ouwe Clases, landbouwer en kerkvoogd in Eestrum, is in zijn 55ste levensjaar. Na oproeping, beëdiging en verhoor verklaart hij dat Hendrik Sijes op dinsdag 31 januari tussen acht en negen uur 's morgens naar zijn huis kwam. Hendrik meldde dat hij bij het passeren van de kerk een uitgebroken vierkant vensterdeel aan de zuidkant had gezien.
Het bevatte glas in lood en ijzeren staven; stukken lagen op de grond. Hendrik bracht enkele stukken mee. Ouwe Clases ging met Willem Oebles en Pytter Wijtzes naar de kerk. Zij zagen dat inderdaad een vierkant deel uit een van de zuidelijke vensters was gehaald of gebroken.
Binnen ontdekte Ouwe Clases dat het koperen bekken dat daar gewoonlijk stond ontbrak. Hij weet verder niets. Na voorlezing tekent hij op 4 februari 1809 in Bergum: Ouwe Clases.
Pytter Wijtzes
Pytter Wijtzes, landbouwer in Eestrum, is in zijn 52ste levensjaar. Na oproeping, beëdiging en verhoor verklaart hij dat hij op dinsdag 31 januari 1809 tussen negen en twaalf uur langs de kerk kwam. Kerkvoogd Ouwe Clases riep hem vanaf het kerkhof om te laten zien dat een vierkant vensterdeel met glas en lood aan de zuidkant ontbrak.
Pytter zag dat ook. Hij ging met Ouwe Clases en Willem Oebles naar binnen om te onderzoeken of er iets was verdwenen. Volgens Ouwe Clases ontbrak het koperen bekken dat daar gewoonlijk stond. Pytter weet verder niets. Na voorlezing tekent hij op 4 februari 1809 in Bergum: Pytter Wijtzes.
Willem Oebles
Willem Oebles, arbeider in Eestrum, is in zijn 44ste levensjaar. Na oproeping, beëdiging en verhoor verklaart hij dat hij op dinsdag 31 januari 1809 langs de kerk kwam. Ouwe Clases, landbouwer en kerkvoogd, riep hem vanaf het kerkhof om hem het ontbrekende deel van een glasvenster aan de zuidkant te laten zien.
Willem zag dat daar een vak met glas en lood ontbrak. Daarna ging hij met Ouwe Clases en Pytter Wijtzes, die er ook waren, de kerk in om te onderzoeken of er iets ontbrak. Volgens Ouwe Clases miste het koperen bekken dat daar gewoonlijk stond. Willem weet verder niets.
Na voorlezing tekent hij op 4 februari 1809 in Bergum: Willem Oebles.
Deze getuigenissen staan ook bij de verhalen uit Eestrum.
Wilt u reageren?
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.
Kaart van de streek
Dagelijks leven in de 19de eeuw
Kleding in de 19de eeuw
Boerenleven in de 19de eeuw
Voeding in de 19de eeuw
Dagelijkse gebruiken in de 19de eeuwOmliggende plaatsen in de 19de eeuw
Bergum en omgeving
Bataafse en Franse tijd
Ambtelijke aanhef en protocollen
Verklaringen opgenomen door Minde Wijtzes, lid van het gerecht van het vijfde district en hiertoe aangestelde commissaris.
Afgelegd voor de ondergetekende commissaris en secretaris in Bergum op 4 februari 1809. Minde Wijtzes en P.W.G. Bruining.
Verklaring opgenomen door Minde Wijtzes, lid van het gerecht van het vijfde district en hiertoe aangestelde commissaris.
Meer over het dagelijks leven
Plaatsen in de omgeving in de 19de eeuw
Bronnen en verantwoording
Gerecht van Tietjerksteradeel, informatieboek 6, B6-D049. Datering: 4 februari 1809; ontdekking 31 januari. Scanbladen 150, 151, 152, 153.
Verantwoording
Enkele woorden en omschrijvingen zijn niet volledig leesbaar. De voorlopige lezingen zijn waar mogelijk gebruikt; ontbrekende bijzonderheden konden niet volledig worden weergegeven.
Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.