Goingarijp in de 17de eeuw
In de 17de eeuw bleef Goingarijp een kleine agrarische gemeenschap. School, boerderij, ambacht en vervoer lagen dicht bij elkaar. Voor veel gezinnen bepaalde het seizoen wanneer er tijd was voor onderwijs, reizen en ander werk.
Boerderij, dorpsschool en vervoer over water komen terug op de themapagina's over Boeren en landarbeiders, Onderwijs en opvoeding en Schippers en scheepsvolk.
School onder één dak
De oudst bekende schoolmeester, Jan Dircxz, werkte hier vanaf 1617 en was in 1633 nog schooldienaar. School en schoolhuis vormden in zulke dorpen één geheel. Kinderen van boeren, knechten en ambachtslieden zaten samen in één lokaal, voor zover het werk thuis schoolbezoek toeliet.
Boerenerf rond 1650.
Harmen Lyckles en Hans Piers
Na Jan Dircxz zijn nog twee 17de-eeuwse schooldienaren bij naam te volgen. Van Harmen Lyckles werd in 1641 in Joure het huwelijk met Jadij Jelles uit Akkrum afgekondigd; de bevestiging volgde in 1644. In 1686 trouwde schooldienaar Hans Piers met Sijts Rintjes. Omdat oude kerkvoogdijrekeningen van Goingarijp ontbreken, zijn juist zulke trouw- en lidmateninschrijvingen belangrijk om het dorpsonderwijs te volgen.
Water als dorpsweg
Voor vervoer naar Terkaple, Broek, Joure of Sneek waren kleine boten belangrijk. Koeien, hooi, turf en boodschappen moesten over smalle wegen of over het water. Vrouwen werkten mee op erf en in zuivelbereiding; bij schippersgezinnen hield het werk niet op bij de wal.
Onderwijs rond 1600.
Land dat niet stil lag
De oevers aan poelen en meren bleven kwetsbaar. Bewoners onderhielden wallen en sloten en zagen stukken land langzaam veranderen. De latere 19de-eeuwse beschrijving dat jaarlijks land door het water werd afgeslagen past bij een veel ouder probleem dat in de 16de-eeuwse lasten voor dijken en waterwerken al zichtbaar is.
Scheepvaart rond 1650.
De omgeving in de 17de eeuw
Wat is nog herkenbaar?
- De oude dorpskern rond It Hof en de voormalige schoollocatie.
- Het open water- en polderlandschap richting Goingarijpster Poelen en Sneekermeer.
- Oude boerderijplaatsen en verkaveling langs de dorpswegen en sloten.
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.