Toen en Toen ..
ZoekenHet verhaal van Friesland

Goingarijp: het leven van gewone mensen

Goingarijp lag in een nat, open landschap tussen poelen, meren, dijken en hooilanden. De bewoners leefden vooral van veeteelt en landbouw, maar water bepaalde bijna alles: waar een boerderij kon staan, hoe hooi werd afgevoerd, welke route men naar een naburig dorp nam en hoeveel land een gezin in de loop van zijn leven kon verliezen aan afslag.

De verhalen op deze pagina sluiten aan bij de achtergrond over Boeren en landarbeiders, Schippers en scheepsvolk en Onderwijs en opvoeding.

Boerenerf rond 1715.

Boerenerf rond 1715.

16de eeuw

De Beneficiaalboeken van 1543 noemen een patroonshoeve die van de Scheenswal via terp, tuin en huisstee tot aan de Poelenwal liep. Otte Foeckeszoon huurde deze boerderij voor zestien gouden guldens per jaar. Het bezit werd uitgedrukt in koegras en pondematen: maten die direct aansloten bij het boerenbedrijf. Andere percelen lagen langs Heringasloot, de Meerswal, de Gauw en de Groenedijk.

Goingarijp in de 16de eeuw

Goingarijp in de 16de eeuw: bewoners, werk en dagelijks leven

Hooioogst rond 1565.

Hooioogst rond 1565.

17de eeuw

De oudst bekende schoolmeester, Jan Dircxz, werkte hier vanaf 1617 en was in 1633 nog schooldienaar. School en schoolhuis vormden in zulke dorpen één geheel. Kinderen van boeren, knechten en ambachtslieden zaten samen in één lokaal, voor zover het werk thuis schoolbezoek toeliet.

Goingarijp in de 17de eeuw

Goingarijp in de 17de eeuw: bewoners, werk en dagelijks leven

18de eeuw

In 1770 werd de huidige kerk gebouwd. Frans Julius Johan van Eysinga legde op 24 april de eerste steen en ds. Christiaan Jacobs Bruinings nam het gebouw op 7 oktober in gebruik. De zes gebrandschilderde ramen kwamen van de Sneker glazenier Ype Ulbes Staak.

Goingarijp in de 18de eeuw

Goingarijp in de 18de eeuw: bewoners, werk en dagelijks leven

Zuivelbereiding rond 1715.

Zuivelbereiding rond 1715.

19de eeuw

Onderwijzer Namle Rintsjes van der Baan kreeg van de schoolopziener voor vlijt en gedrag tweemaal het oordeel "zeer goed". In 1861 telde de school 28 leerlingen; in 1866 werd het lokaal vergroot en in 1877 kwam er een nieuwe onderwijzerswoning.

Goingarijp in de 19de eeuw

Goingarijp in de 19de eeuw: bewoners, werk en dagelijks leven

Hooioogst rond 1800.

Hooioogst rond 1800.

Wat is er nog te zien?

  • De oude dorpskern rond It Hof en de voormalige schoollocatie.
  • Het open water- en polderlandschap richting Goingarijpster Poelen en Sneekermeer.
  • Oude boerderijplaatsen en verkaveling langs de dorpswegen en sloten.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.