Scheepvaart en vervoer in Grouw

Eeuwenlang was het water de belangrijkste verkeersweg van Grouw. De ligging tussen meren en vaarten maakte vervoer over land lastig, maar gaf het dorp juist een sterke positie in de Friese binnenvaart.

1635: een vaste veerdienst

In 1635 werd een veer naar Leeuwarden en Sneek opgericht. In 1644 werden de regels vastgelegd. Twee grote schepen en een roeischip verzorgden de dienst. Op zaterdag vertrokken twee boten naar de Leeuwarder markt, om vier en vijf uur in de ochtend. Naar Sneek vertrok het dinsdagse schip om drie uur. Een enkele reis naar Leeuwarden kostte twee stuivers.

1752: de vertrekhoorn

Grietman Hans Willem van Camstra schonk de veerschippers in 1752 een grote hoorn. Een uur voor vertrek werd daarmee door het dorp gelopen. De hoorn is bewaard gebleven en vormt een tastbare herinnering aan het geregelde vervoer over water.

Een compleet scheepvaartdorp

In 1749 telde Grouw ongeveer dertig schippers en schuitevaarders en zeven scheepsbouwers en bootmakers. Daarnaast waren er onder meer een blokmaker, mastmaker en zeilmaker. Langs de Molefeart lag een lijnbaan van ongeveer 285 meter waar scheepstouw werd vervaardigd. Scheepvaart bepaalde daardoor niet alleen het vervoer, maar ook een groot deel van het dagelijkse werk in het dorp.

Kofschepen naar Europese havens

In de tweede helft van de 18de eeuw voeren tientallen Grouster kofschippers langs de Europese kusten. Zij vervoerden onder meer wijn en zout noordwaarts en namen hout en graan terug. In Grou werden kofschepen op drie werven gebouwd. Ook dorpsgenoten konden door aandelen in een schip financieel bij de vaart betrokken zijn.

1876: brand in de touwslagerij

Op 8 augustus 1876 brandde de touwslagerij geheel af. De eigenaar was niet verzekerd en verloor ook een pas ingekochte voorraad hennep. Dankzij hulp uit Grou kon hij de zaak al in oktober heropenen.

1889: Oostergoo reageert op plannen voor het Pikmeer

Zeilvereeniging Oostergoo wendde zich in 1889 tot de Tweede Kamer vanwege plannen rond de aankoop van het Pikmeer en de Wijde Ee door de waterleidingmaatschappij uit Leeuwarden. De vereniging vreesde dat de wateren voor scheepvaart en zeilen minder bruikbaar zouden worden en liet dat bezwaar officieel vastleggen.

Via de waterwegen stond Grouw in verbinding met omliggende dorpen. Ook Irnsum, aan de Boarn en de route richting Leeuwarden, hoorde bij dit netwerk van vervoer, handel en dagelijks verkeer.

Grouw door de eeuwen