Hantum in de 19de eeuw

De 19de eeuw bracht nieuwe voorzieningen en techniek naar Hantum. School, molens en waterbeheer laten zien hoe het dorp veranderde zonder zijn agrarische karakter te verliezen.

In het dagboek van Dieuwke Johannes Hannema komen het wonen en de omgang met familie in Hantum in 1870 uitgebreid aan bod. Zij schrijft over rouw, winter, familiebezoek, een nieuw oorijzer en de grote schoonmaak, over rijtuigritten en een treinreis naar Winschoten, en over koorts, bloed ophoesten en de tocht naar een dokter in Groningen.

Molen rond 1850.

1845: een nieuw schoolgebouw

Ten oosten van de kerk werd in 1845 een school gebouwd naar tekening en bestek van G. Keuning. Het gebouw werd later in de eeuw uitgebreid.

1863: De Rooseboom

In 1862 kreeg S.K. de Jong vergunning voor een nieuwe molen. Een jaar later werd een achtkante stellingmolen uit Leeuwarden naar Hantum overgebracht. De molen heette De Rooseboom en had in Leeuwarden moeten wijken voor het spoorwegemplacement.

1880: het Hantumerleeg

In 1880 werd het waterschap Het Hantumerleeg opgericht. Om het lage land op de boezem uit te malen werd een nieuwe achtkante poldermolen gebouwd. Die molen staat nog steeds ten zuiden van het dorp.

1845: een school met een naamsteen

Het noordelijke deel van het schoolgebouw ten oosten van de kerk werd in 1845 gebouwd naar een tekening en bestek van G. Keuning. Een steen bij de ingang noemt J.P. de Graaf en het jaar 1845. Omstreeks 1871 werd het gebouw naar het zuiden uitgebreid. Voor kinderen betekende dit onderwijs op een vaste plek midden in het dorp, vlak bij kerk en weg.

Onderwijs rond 1850.

1863: een molen uit Leeuwarden

De nieuwe Hantumer molen was niet nieuw gebouwd. Een achtkante stellingmolen uit 1789, De Rooseboom, moest in Leeuwarden wijken voor het spoorwegemplacement. Hij werd in 1863 in Hantum herbouwd. Graan malen werd daarmee na ruim twee eeuwen opnieuw een plaatselijk bedrijf. De molen bleef tot ver in de 20ste eeuw in gebruik, maar die latere geschiedenis wordt hier niet verder uitgewerkt.

Zuivelbereiding rond 1850.

Wat is nog herkenbaar?

Het schoolgebouw uit 1845.
De poldermolen van het Hantumerleeg uit 1880.
De kerk met een orgel dat in 1877/1878 door Willem Hardorff werd gebouwd.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.