Hoorn in de 18de eeuw
Hoorn bleef in de 18de eeuw een dorp van huizen en boerderijen rond de Sint-Janskerk. Van de hoge zandige woonplek liepen mensen naar de akkers, de weilanden en de zeekant.
Het werk werd sterk door de seizoenen bepaald. In de zomer moesten het hooi en de oogst binnenkomen; in de winter lagen de landwegen nat en hadden de dieren onderdak en voer nodig.
Buren en gemeenschappelijke grond
Op Terschelling bestonden oude buurten met gemeenschappelijke gronden. Later, in 1899, werden nog buurtmaaltijden en de verhuur van gezamenlijke percelen beschreven. De bijeenkomsten waren verbonden met het bezit en het onderhoud van de buurtgrond.
De opbrengsten van zulke gronden konden gebruikt worden voor onderhoud aan wegen of om een arme buur te helpen. Dat maakte beheer van de gronden tot een zaak die het hele dorp aanging.
Beeld van werk en leven op of rond Terschelling (algemene illustratie).
Kerk en dorpsleven
De Sint-Janskerk bleef een herkenningspunt op het oostelijke eiland. Onder de kerkgangers waren boerenfamilies, vrouwen, kinderen, ouderen en inwoners die regelmatig voor hun werk naar zee gingen.
In de dorpsgemeenschap moesten afspraken worden gemaakt over water, wegen en land. Verre reizen, oogstwerk, ziekte of een zware storm konden zulke afspraken doorkruisen.
Beeld van werk en leven op of rond Terschelling (algemene illustratie).
Het Wad, de schepen en het strand
Schepen voeren door de zeegaten en langs de gevaarlijke gronden om het eiland. Voor bemanningen waren de ondiepten een risico. Op het strand aangespoelde goederen kwamen niet zonder meer toe aan degene die ze vond: strandvonderij en berging stonden onder regels.
Bij West-Terschelling lagen de belangrijkste haven en de verbindingen over zee. Ook de ondergang van de Lutine in 1799 speelde zich af bij de gronden rond het eiland.
Beeld van werk en leven op of rond Terschelling (algemene illustratie).
Dijken en de veranderingen na 1795
Het lage boerenland ten zuiden van Hoorn had bescherming nodig tegen hoogwater. Aan de zuidzijde van het eiland werden in de 18de eeuw nieuwe binnendijken aangelegd. Op Dijken en polders van Terschelling staan de aanleg, de overstromingen en het latere werk beschreven. Vanaf 1795 veranderde daarnaast het bestuur; zie de Franse tijd.
Wat is nog zichtbaar?
- De oude Sint-Janskerk.
- Het dorpslint en de boerderijerven.
- De kust en de weg naar Oosterend.
Andere dorpen en eeuwen
Wilt u reageren?
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.