Hoorn in de 17de eeuw
In de 17de eeuw bleef Hoorn een kerkdorp op het oostelijke deel van Terschelling. Het dagelijks werk werd bepaald door het land, het weer, de kust en de kerk.
In 1612 werd het bestuur van Terschelling in een westelijk en oostelijk deel gesplitst. In Midsland waren bestuurders en een rechthuis; Hoorn maakte deel uit van het oostelijke dorpengebied.
Boerderijen, buurtschappen en de kerk
De boerderijen lagen langs de doorgaande weg; zuidelijker lagen velden en weiden die bij slecht weer onder water konden komen. In de huizen moest dagelijks brood worden gebakken, melk verwerkt en het vee verzorgd. Hoorn was geen havenstad: de grote handelsschepen gebruikten de wateren en haven bij West.
Het kerkhof en de kerk bleven de vaste ontmoetingsplek. Bij beslissingen over gemeenschappelijke grond en het onderhoud van paden hadden de buren een gezamenlijke verantwoordelijkheid.
Beeld van werk en leven op of rond Terschelling (algemene illustratie).
1666: oorlog op het eiland
In augustus 1666 werden Nederlandse koopvaarders in het Vlie aangevallen en werd West-Terschelling door Engelse soldaten in brand gestoken. De aanval trof de havenplaats in het westen. Hoorn lag verder oostelijk. Er is geen gecontroleerde ooggetuigenverklaring gevonden waarin een bewoner van Hoorn zelf beschrijft wat hij die dag zag.
De gebeurtenissen zijn uitgebreid beschreven in de Engelse aanval op West-Terschelling. Daar zijn ook de rechtstreekse verklaringen van aanvallers en eilandbewoners opgenomen.
Beeld van werk en leven op of rond Terschelling (algemene illustratie).
Van Hoorn over het eiland
De route westwaarts liep via Lies, Formerum, Landerum en Midsland. Ten oosten van Hoorn lag Oosterend, waar de weg naar de oostelijke natuurgronden verderging.
Werk aan het Wad, bij boerderijen of aan boord van schepen kon gezinnen maandenlang verdelen tussen werk op het eiland en reizen over zee.
Beeld van werk en leven op of rond Terschelling (algemene illustratie).
Een eigen bestuur en gevaar voor schepen
Vanaf 1612 hoorden de inwoners van Hoorn bij Oost-Terschelling, met bestuurders in Midsland. Voor schippers bleven de geulen tussen de eilanden van belang. Duinkerker kapers maakten in de 17de eeuw jacht op de Hollandse koopvaardij en visserij. Dat was oorlog op zee; voor een afzonderlijke aanval op een schip uit Hoorn is een eigen scheepsbericht nodig.
Wat is nog zichtbaar?
- De Sint-Janskerk en het kerkhof.
- De oost-west lopende dorpsweg.
- De strook van boerderijen en oud cultuurland tussen de duinen en het Wad.
Andere dorpen en eeuwen
Wilt u reageren?
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.