Toen en Toen ..
ZoekenHet verhaal van Friesland

1841: twee mannen worden op de weg tussen Oenkerk en Wijns door de bliksem getroffen

Op woensdag 17 november 1841 overleden twee mannen op de weg van Oenkerk naar Wijns. Het waren P.F. Bakstra, een 36-jarige koopman uit Oenkerk, en L.K. van der Meer, een boerenzoon van ruim 28 jaar uit Wijns. Hun families maakten de gebeurtenis bekend in de Leeuwarder Courant. Het bericht is ook overgenomen in het dagboek van Doeke Wijgers Hellema, een inwoner van Wirdum.

Een belastingbiljet voor Oenkerk

Van der Meer moest in Oenkerk een schatbiljet laten aangeven. Dat was een formulier voor de belastingheffing. Hij had niet alleen zijn eigen biljet, maar ook dat van een buurman bij zich. Het ging om een gewone boodschap van een boerenzoon. De koopman Bakstra was eveneens op de weg, maar het dagboek vertelt niet waarom hij daar liep.

Handel rond 1800.

Handel rond 1800.

Het bericht in de Leeuwarder Courant

Ondertekend in Wijns op 17 november 1841 door K.D. van der Meer en J.F. Bakstra verscheen een familiebericht. Daarin stond dat de beide mannen die ochtend rond acht uur waren gestorven. De families schreven:

Hedenmorgen ongeveer 8 uur, werden op de weg van Oenkerk naar Wijns, door een bliksemstraal getroffen en gedood

Volgens dit bericht werden beide mannen dus omstreeks acht uur in de ochtend door een blikseminslag gedood. Het noemt Bakstra een koopman en Van der Meer een boerenzoon.

Bakstra liet volgens het familiebericht een broer achter. Van der Meer liet bejaarde ouders, twee broers en een zus achter. Het bericht werd ondertekend met twee familienamen, maar het vermeldde hun verwantschap niet nader.

Toen de boerenzoon niet thuiskwam

Hellema noteerde op 20 november dat er twee mannen op de weg bij Oenkerk dood waren gevonden. Hij had toen nog geen zekerheid over de doodsoorzaak en kende het bericht dat zij door de bliksem getroffen waren als een verklaring die rondging. Op 25 november schreef hij uitgebreider over het krantenbericht en de bijzonderheden die hem waren verteld.

Van der Meer werd thuis verwacht, maar kwam niet terug. Iemand ging naar hem zoeken en vond de twee lichamen achter elkaar op de grond, naar achteren gevallen. Bij de jongeman zou het gezicht een weinig beschadigd zijn geweest. Hij zou een hand in zijn zak en een pijp in zijn mond hebben gehad. Deze details komen uit wat Hellema had gehoord; hij had het vinden van de lichamen niet zelf meegemaakt.

Landschap rond 1800.

Landschap rond 1800.

De begrafenis en de onzekerheden

Hellema hoorde dat dominee Viëtor uit Wanswerd bij de begrafenis was voorgegaan omdat de predikant van Oenkerk dat niet kon. Hij schreef ook dat hij niet met zekerheid had vernomen of de koopman Bakstra dezelfde persoon was die in het eerste gerucht een slachter werd genoemd. Het familiebericht geeft als beroep koopman. Hellema vermeldt niets over een onderzoek naar de plaats van de inslag.

Voor het dagelijks leven was een reis tussen naburige dorpen vaak noodzakelijk. Van der Meer had belastingpapieren voor twee huishoudens bij zich. De families maakten de dood van de beide mannen binnen enkele dagen bekend in de krant.

Oenkerk en Wijns

Het ongeluk gebeurde op de verbinding tussen Oenkerk en Wijns. Op de pagina Oenkerk in de 19de eeuw staan ook het dorpsonderwijs, het werk van inwoners en de bestrating van de Agelaan in 1884.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Kaart van Oenkerk

Plaatsen en getuigenverklaringen

Dagelijks leven

Kleding rond 1850.

Kleding rond 1850.

Zuivelbereiding rond 1850.

Zuivelbereiding rond 1850.

Woning rond 1850.

Woning rond 1850.

Polsstok rond 1800.

Polsstok rond 1800.

Veer rond 1850.

Veer rond 1850.

Bronnen