Toen en Toen ..
ZoekenHet verhaal van Friesland

Oldeouwer aan de noordkant van het Tjeukemeer

Oldeouwer is een middeleeuws streekdorp in de Ouwster Trijega. Boerderijen, hooilanden en water bepaalden eeuwenlang het dagelijks leven. Aan de zuidkant vrat het Tjeukemeer geleidelijk land weg. In 1741 werd een grote polder aangelegd; in 1825 maakte een stormvloed opnieuw duidelijk hoe kwetsbaar de lage streek bleef.

Oldeouwer in de 18de eeuw

Roeiboot rond 1715.

Roeiboot rond 1715.

1543: kerkland, brood en wijn

De Beneficiaalboeken noemen in Oldeouwer een pastorie met land, hooiland en zaailand. Een deel van het kerkelijke bezit was uitdrukkelijk bestemd voor brood en wijn in de kerk. De inkomsten van de pastoor hingen dus direct samen met grond die door boeren werd gebruikt en verpacht.

Schapen rond 1600.
Schapen rond 1600.

Na 1580: niet iedereen koos hetzelfde geloof

De Reformatie maakte van Oldeouwer geen dorp waarin iedereen tegelijk van geloof veranderde. Binnen de familie Assema werd de oudere tak rond 1580 gereformeerd, terwijl een jongere tak op Assemastate grotendeels katholiek bleef. Ook in de 17de eeuw bleven beide geloofswerelden dicht bij elkaar bestaan.

Oldeouwer in de 17de eeuw

1741: een polder tegen het water

Grietman Johan Vegelin van Claerbergen stimuleerde in 1741 de aanleg van de Trijegaasterpolder. Oldeouwer, Ouwster-Nijega en Ouwsterhaule betaalden eraan mee. Binnen de polderdijk lagen boerderijen en land dat beter tegen hoog water moest worden beschermd.

1825: meer dan vijftig gezinnen weg uit hun huis

Tijdens de stormvloed van februari 1825 steeg het water in Oldeouwer ruim anderhalve meter boven het al hoge binnenwater. Meer dan vijftig gezinnen moesten vluchten. Honderden schapen verdronken.

Oldeouwer in de 19de eeuw

Waterbeheer rond 1700.
Waterbeheer rond 1700.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.