Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Oostermeer 1779: een , een en 36 spek

Drie afzonderlijke getuigenverklaringen van Sijbren Meints, Pijttje Folkes en Klaas Cupeerus, op 15 oktober 1779 opgetekend.

Drie inwoners van Oostermeer en Schuilenburg verklaarden op 15 oktober 1779 in Bergum dat zij de maandag daarvoor goederen hadden gemist. Het ging om een koperen wasketel, een blauwe schortdoek en een grote hoeveelheid gedroogd spek.

De drie aangiften werden op dezelfde dag opgenomen. Geen van de betrokkenen wist wie zijn of haar spullen had meegenomen.

Keuken rond 1770.
Keuken rond 1770.

Sijbren Meints vindt de zonder wasketel

Sijbren Meints woonde in Oostermeer en was in zijn 23ste levensjaar. Op maandagavond ontdekte hij dat uit de koestal in het een koperen wasketel was verdwenen. In de ketel hadden nog wat gekookte aardappelen gezeten.

Sijbren wist niet waar de ketel was gebleven of wie hem had weggenomen. Na voorlezing ondertekende hij zijn verklaring op 15 oktober 1779 in Bergum.

Pijttje Folkes mist haar blauwe schortdoek

Pijttje Folkes, echtgenote van Rinnert Lieuwes, woonde eveneens in Oostermeer. Zij was in haar 35ste levensjaar. Op maandagavond had zij haar rok, haar zonnehoed en een blauwe in het achterhuis neergelegd.

Zij had de kleding op de appelharve in het achterhuis gelegd.

Bij haar thuiskomst miste Pijttje de blauwe schortdoek op de plek waar zij die had neergelegd. Zij wist niet waar de doek was gebleven of wie hem had weggenomen.

Wonen 1750 oudere vrouw naaiwerk stadswoning kamer naaien.
Wonen 1750 oudere vrouw naaiwerk stadswoning kamer naaien.

Na voorlezing zette Pijttje op 15 oktober 1779 in Bergum haar eigen onder de verklaring.

Klaas Cupeerus vindt de achterdeur open

Klaas Cupeerus woonde op Schuilenburg onder Oostermeer. Hij was in zijn 44ste levensjaar. Maandagavond ontdekte hij dat uit de kast in zijn huis ongeveer een halve zijde gedroogd spek was verdwenen. Het spek woog volgens zijn verklaring 36 pond.

Klaas had zijn achterdeur open gevonden, hoewel die eerder goed was gegrendeld en gesloten. Hij wist niet wie het spek uit zijn kast had weggenomen.

Keuken rond 1770.
Keuken rond 1770.

Klaas werd volgens de ceremonie beëdigd. Zijn verklaring werd op 15 oktober 1779 in Bergum afgesloten.

Klaas ondertekende als Klaas Kuijperus.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Kaart van Oostermeer

Plaatsen en verhalen

Dagelijks leven

Afbeeldingen bij het dagelijks leven

Zuivelbereiding rond 1770.
Zuivelbereiding rond 1770.
Bakkerij rond 1770.
Bakkerij rond 1770.
Kaasbereiding rond 1770.
Kaasbereiding rond 1770.
Een keuken rond 1750.
Een keuken rond 1750.
Arm gezin eenvoudig woonvertrek bedstede turfvuurtje roggebrood.
Arm gezin eenvoudig woonvertrek bedstede turfvuurtje roggebrood.

Verantwoording bij de verklaringen

  • De plaatsbenaming en het zinsverband van Voor Jacob Binnerts[?] Zuijldat[?] te Mullum zijn onzeker. Deze vermelding is niet tot een vaststaande afspraak of rol van een verdachte uitgewerkt.
  • De naam Gabe[?] Utes[?] is in de bron doorgestreept en is geen tweede getuige bij deze aangifte.

Verantwoording van de tekst

Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.

Meer over het dagelijks leven

Bronnen

  • Informatieboek Tietjerksteradeel, toegang 13-38, boek 3, IB3-C13-D01, D02 en D03 (C13).
  • Bijbehorende volledige diplomatische transcripties en moderne teksten uit de cumulatieve bronbewerking C7-C16.

Verantwoording

Informatieboek Tietjerksteradeel, boek 3, IB3-C13-D01, D02 en D03 (C13), scans 289-291. De verklaringen zijn vergeleken met de volledige transcripties en moderne teksten van de aangeleverde C7-C16-reeks.

In Pijttjes verklaring is de oude aanduiding van de bewaarplek in het achterhuis onzeker (appelharve[?]). Een passage bij de naam Jacob Binnerts[?] en de plaats Mullum is niet betrouwbaar te verbinden met de vermissing.

De verhoorkop noemt Klaas Cupeerus; de handtekening lijkt Kuijperus. Die spellingsverschillen zijn niet stilzwijgend gelijkgemaakt.

De drie aangiften staan bijeen op 15 oktober, maar de transcripties geven geen gezamenlijke verdachte of vastgestelde onderlinge samenhang.