Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Oostermeer 1785: De vellen van twee geslachte schapen

Alle verhalen en verklaringen uit Oostermeer

Deze pagina bevat de beschikbare verklaringen en stukken over de vellen van twee geslachte schapen.

Dagelijks leven in Friesland rond 1750.
Dagelijks leven in Friesland rond 1750.

Verklaringen en stukken: 1785: De vellen van twee geslachte schapen

De inlichtingen zijn opgenomen voor Hobbe Baard van Sminia, van Tietjerksteradeel en in deze zaak, op verzoek van de .

Klaas Andries, in Oostermeer, in zijn zesendertigste levensjaar, was opgeroepen, beëdigd en ondervraagd. Hij verklaarde dat hij de afgelopen dinsdagmiddag twee van de vijf schapen miste in het tweede stuk land achter zijn huis: een witte en een zwarte ram ('weer'). De avond tevoren had hij die nog op dat land zien weiden.

Werk op het boerenland rond 1770.
Werk op het boerenland rond 1770.

Kort daarna vertelde de zoon van Tjeerd Bonnes, Fokke, hem dat hij op het stuk land naast het zijne twee schapenvellen op de grond had gevonden. De jongen wees ze hem aan. Klaas herkende ze als de vellen van zijn verdwenen schapen. De koppen en voeten zaten nog aan de vellen, maar al het vlees ontbrak. Hij wist niet wie dit had gedaan en wist verder niets. Na voorlezing sloot hij af en ondertekende eigenhandig te Bergum op 10 november 1785 als 'Klaas Andrijs'.

Fokke Tjeerds, inwonend bij zijn vader Tjeerd Bonnes in Oostermeer, in zijn zestiende levensjaar, was opgeroepen en verschenen. Hij verklaarde dat hij de afgelopen dinsdagmiddag zijn vaders schapen hoedde. In de wal van het land naast het land dat Klaas Andries gebruikte, vond hij een wit en een zwart schapenvel. Klaas was toen op zijn land. Fokke vertelde hem dat hij die twee vellen had zien liggen en ging direct met hem naar de vellen. De koppen en voeten zaten er nog aan, maar al het vlees ontbrak. Klaas zei dat hij de twee vellen als de zijne herkende en dat ze van zijn twee verdwenen schapen waren. Fokke wist verder niets over deze of een andere zaak. Na voorlezing sloot hij af en zette een merk te Bergum op 14 november 1785. Bij het kruis staat dat het Fokke Tjeerds' eigenhandige merk is, met C. Wilhelmij als getuige. De gezamenlijke voor grietman en beëdigd is echter gedateerd 10 november 1785, met ondertekeningen H. B. Sminia en C. Wilhelmij. In de marge staat: beschikking zoals de vorige.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Kaart van Oostermeer

Afbeeldingen bij het dagelijks leven

Moeilijke woorden
huisman
In deze stukken doorgaans een boer of landbouwer.
fiscaal
Ambtenaar die strafzaken onderzocht en namens het gezag optrad.
grietman
Bestuurder en rechter van een Friese .
attestatie
Schriftelijke bevestiging dat verklaringen zijn afgelegd.

Meer verhalen

Bekijk het overzicht van Oostermeer

Dagelijks leven

Dorpsleven in Friesland rond 1790.
Dorpsleven in Friesland rond 1790.
Vissers bij Oostermeer rond 1790.
Vissers bij Oostermeer rond 1790.
Een kerkinterieur rond 1797.
Een kerkinterieur rond 1797.
Keuken rond 1750.
Keuken rond 1750.
Boerenerf rond 1790.
Boerenerf rond 1790.

Bron: IB4-D040

Informatieboek 4, bladen 104, 105.

Datering in de bron: verlies en vondst afgelopen dinsdagmiddag; Klaas' verklaring 10 november 1785; Fokkes eigen slot 14 november; gezamenlijke attestatie 10 november, Bergum.

twee verklaringen en slot; datumverschil expliciet opengehouden. Geen afloop. Fokke doet de eerste vondst. Klaas komt met hem mee en herkent de vellen als van zijn vermiste dieren. Hun verklaringen ondersteunen de vondst en het ontbreken van het vlees; ze beschrijven geen eigen waarneming van slacht of diefstal. De afwijkende afsluitdatum is een bronverschil, geen stilzwijgend gecorrigeerde verschrijving.

Verantwoording bij de verklaringen

  • Het verschil tussen de twee brondatums is behouden.

Verantwoording van de tekst

Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.

Meer over het dagelijks leven

Plaatsen in de omgeving in de 18de eeuw