Oostermeer 1795: Johannes Jeens en politieke uitlatingen in Oostermeer

Alle verhalen en verklaringen uit Oostermeer

Deze pagina bevat de beschikbare verklaringen en stukken over johannes Jeens en politieke uitlatingen in Oostermeer.

Verklaringen en stukken: 1795: Johannes Jeens en politieke uitlatingen in Oostermeer

Inlichtingen verzameld voor mij, Johs. Lodema, lid van het gemeentebestuur van Tietjerksteradeel, in deze zaak als commissaris, op verzoek van de fiscaal van dit gebied, ambtshalve, om naar behoren te dienen.

Jan Sijtes is arbeider en woont in Oostermeer, 42 jaar oud. Na oproeping, beëdiging en ondervraging verklaarde hij dat op zondagavond 30 augustus 1795 omstreeks zeven uur Johannes Jeens, arbeider te Oostermeer, bij hem thuis kwam. Johannes was zeer dronken. Nauwelijks binnen zei hij tegen Jans vrouw:

mijn wijf zeidt, det, gij een Patriot bent

In modern Nederlands: Mijn vrouw zegt dat jij een patriot bent.

Jans vrouw antwoordde:

dat kan wel wesen

In modern Nederlands: Dat kan wel zijn.

Toen kwam ook Jan Oebles binnen, een ongehuwde man uit Oostermeer. Johannes Jeens richtte zijn woorden vervolgens tot hem en zei in het Fries:

Jimme med Jimme patroontassen sillen nai nimwegen daar is willem, en Jimme, en de Representanten, zille allegaar ne den Diuvel.

In modern Nederlands: Jullie met jullie patroontassen zullen naar Nijmegen; daar is Willem, en jullie en de vertegenwoordigers zullen allemaal naar de duivel.

Jan Sijtes verklaarde dat hierin alles stond wat hij van de uitspraken die Johannes Jeens die avond bij hem thuis had gedaan, had onthouden. Omdat hij verder niets van de zaak wist, beëindigde Jan Sijtes na voorlezing zijn verklaring en ondertekende hij haar eigenhandig. Bergum, 14 september 1795.

Jan Sijtes.

Fettje Fokkes is de vrouw van Jan Sijtes en woont in Oostermeer, in haar negenendertigste levensjaar. Na oproeping, beëdiging en ondervraging verklaarde zij dat op zondagavond 30 augustus 1795 tussen zes en zeven uur Johannes Jeens bij haar thuis kwam. Hij was arbeider en woonde in Oostermeer. Hij was zeer dronken. Nauwelijks gezeten vroeg hij of hij wel bij haar thuis mocht komen. Fettje antwoordde:

Ja heel wel. waarom niet

In modern Nederlands: Ja, heel goed, waarom niet?

Johannes zei daarop:

mijn vrouw heeft gezegd det gij een Patriot bent

In modern Nederlands: Mijn vrouw heeft gezegd dat jij een patriot bent.

Fettje antwoordde:

die vrind kan wel meer Seggen

In modern Nederlands: Die vriend kan wel meer zeggen.

Toen kwam Jan Oebles, die ook in Oostermeer woonde, binnen. Johannes Jeens zei meteen tegen hem in het Fries: 'Jullie met jullie patroontassen moeten naar Nijmegen. Daar is Willem, want het land is "ouer". moeten jullie en de vertegenwoordigers naar de duivel.'

Fettje verklaarde dat zij zich verder niets van de uitspraken van Johannes Jeens herinnerde en ook niets meer wist. Daarom beëindigde zij na voorlezing haar verklaring en ondertekende zij haar eigenhandig. Bergum, 14 september 1795.

Fettje Fokkes.

Rienk Cornelis is huisman, een landbouwer, en woont in Oostermeer. Naar zijn beste weten is hij 39 jaar oud. Na oproeping, beëdiging en ondervraging verklaarde hij dat hij op zondagavond 30 augustus 1795 omstreeks zeven uur bij Jan Sijtes thuis was. Nadat hij daar even had gezeten, kwam ook Johannes Jeens, die in Oostermeer woonde. Die was behoorlijk dronken. Kort daarna kwam Jan Oebles binnen, eveneens uit Oostermeer.

Johannes Jeens zei meteen tegen Jan Oebles of hij maandag nu wel durfde te blijven staan, omdat de prins op weg was om op te komen. Met hun nieuwe patroontassen waren zij toch niets en konden zij ook niets uitrichten. Verder zei hij dat, als Jan Oebles hem niet veranderde dat hij dan naar de duivel ging.

Rienk verklaarde zich niets meer van de uitspraken van Johannes Jeens te herinneren. Daarom beëindigde hij na voorlezing zijn verklaring en ondertekende hij haar eigenhandig. Bergum, 14 september 1795.

Rienk kornelis.

Jan Oebles is ongehuwd en woont bij zijn stiefvader Rienk Cornelis in Oostermeer, in zijn negentiende levensjaar. Na oproeping, beëdiging en ondervraging verklaarde hij dat hij op zondag 30 augustus 1795 omstreeks zeven uur bij molenaar Wobbe Jans thuis was geweest om brood te halen. Van daar ging hij even naar arbeider Jan Sijtes. Daar zat ook Johannes Jeens, die eveneens in Oostermeer woonde.

Johannes zei meteen tegen Jan dat Willem in Nijmegen was en dat zij daar met de patroontassen heen moesten. Ook zei hij dat het land 'ouer' was... en dat Jan en de vertegenwoordigers dan naar de duivel waren. Jan verklaarde dat Johannes Jeens ook behoorlijk dronken was. Hij had niets meer van diens woorden onthouden. Na voorlezing beëindigde hij deze verklaring en ondertekende haar eigenhandig. Bergum, 14 september 1795. Handtekening: Jan Oebles.

Marginale beschikking: in deze zaak is voorlopig beschikt. De verklaring is afgelegd voor de commissaris en de secretaris te Bergum op 14 september 1795. Handtekeningen: J. Lodema en H.B. Sminia.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.