Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Oostermeer 1806 - Auke Roenes vindt resten van zijn schaap

Auke Roenes verklaart op 10 oktober 1806 over een verdwenen schaap en de resten op het land van Ypias Reitsma.

Werk op het land rond 1800.
Werk op het land rond 1800.

Een passage uit de getuigenis:

Dan daar de getuige vermoedde dat dit Schaap gestolen zoude zijn, ging hier en daar nog eerst zoeken en vond de klemmen welke het weggenomen Schaap aan de hals gehad hadde op 't Land liggen.

Auke Roenes - verklaring

Auke Roenes (in modern Nederlands)

Auke Roenes, meerderjarige ongehuwde huisman te Oostermeer, in zijn 48 ste levensjaar, verklaarde onder ede dat hem in de nacht van de achtste op de negende uit het land bij zijn huis een vet wit Fries schaap was verdwenen. Het had een enigszins bonte kop en bonte poten. De getuige had het de vorige avond nog op het land gezien. Het was met een koppelstok en een klauw om de hals aan een ander schaap verbonden. Omdat hij diefstal vermoedde, zocht hij eerst rond. Hij vond de klemmen die het verdwenen schaap om de hals had gedragen op het land. Daarna ontdekte hij dat het schaap op het land van Ypias Reitsma, op enige afstand van zijn land, was geslacht. Alleen de poten, het ingewand, de pens en de darmen waren achtergelaten, samen met de kop, die geheel ongestroopt aan de kant in de sloot was geworpen. Verder wist hij niets. Na voorlezing ondertekende hij te Bergum op 10 oktober 1806. Auke Roenes.

Platteland sneeuwlandschap.
Platteland sneeuwlandschap.

Deze verklaringen staan bij de verhalen uit Oostermeer.

Ypias / Ipias Reitsma in Oostermeer

De schapenzaak noemt het land van Ypias Reitsma. In de geldzaak uit 1806 komt Ipias Reitsma in Oostermeer voor. Naam, plaats en jaar passen bij dezelfde persoon, maar de schapenzaak geeft geen leeftijd of partner om dit te bevestigen. Het noemen van zijn land maakt hem niet tot verdachte.

Oostermeer 1806 - Pytter Arjens luistert vanuit een kleerkast mee

Oostermeer 1806 - Pytter Arjens luistert vanuit een kleerkast mee

Winter 1800.

Ypias / Ipias Reitsma in Oostermeer

Ipias Reitsma in juni 1806 en Ypias Reitsma in de lammerenzaak zijn beiden huisman te Oostermeer en in hun 29ste levensjaar. Naamvariant, woonplaats, beroep en leeftijd ondersteunen de koppeling. In de oktoberzaak van Auke Roenes is alleen zijn land genoemd: die aansluiting blijft waarschijnlijk, zonder extra leeftijd of partner.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Kaart van de streek

Werk op het boerenland rond 1770.
Werk op het boerenland rond 1770.
Een woning rond 1800.
Een woning rond 1800.
Een kerkinterieur rond 1797.
Een kerkinterieur rond 1797.
Een huishouden in het veengebied rond 1800.
Een huishouden in het veengebied rond 1800.
Een gerechtelijk verhoor rond 1810.
Een gerechtelijk verhoor rond 1810.

Koppen en ambtelijke afsluitingen

Kop informaties - scan 511

Informatien genomen bij mij Minse Wijtses mede lid bij Drost en Gerechte van het 5 de District in dezen Commissaris om te Strekken na behoren.

Verklaringen opgenomen door mij, Minse Wijtses, medelid bij drost en gerecht van het vijfde district, in deze zaak commissaris, om naar behoren te dienen.

Protocol schaap Auke - scan 512

Aldus gedeponeerd voor ons ondergeschrevene Commissaris en Gerechts Clerq te Bergum den 10 Oct: 1806. [Handtekeningen:] Minse Wijtses; C.A. Heemstra, Ger. Clerq.

Aldus verklaard voor ons, ondergetekende commissaris en gerechtsklerk, te Bergum op 10 oktober 1806. [Handtekeningen:] Minse Wijtses; C.A. Heemstra, gerechtsklerk.

Verantwoording van de tekst

Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.

Meer over het dagelijks leven

Plaatsen in de omgeving in de 19de eeuw

Bataafse en Franse tijd

Bronnen en verantwoording

Gerecht van Tietjerksteradeel, informatieboek 5, EA-24-D01, scanbladen 511, 512. 1 afzonderlijke verklaringen.

Verantwoording

Auke Roenes/Rones is meerderjarig en ongehuwd, vermoedelijk in zijn 48ste levensjaar; het register geeft 47 jaar. Hij beschrijft een vet wit Fries schaap met enigszins bonte kop en poten. De precieze verbinding met het andere schaap en enkele slachtwoorden zijn onzeker. De verklaring noemt geen dader.

De getuigenissen staan volledig in modern Nederlands op wit. Een kort geel citaat bevat oorspronkelijke woorden. De ambtelijke vertelvorm is behouden. Vierkante haken duiden transcriptieaantekeningen en leesonzekerheden aan. In de moderne tekst zijn afbrekingen tussen scanbladen aangesloten. Er is niets toegevoegd aan de waarnemingen, uitspraken of meningen van de getuigen. Een eindvonnis is hier niet aanwezig.