Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Oudkerk 1771: nachtelijk breken aan een raam

Alle verhalen en verklaringen uit Oudkerk

Een knecht en een dienstmeid horen gestommel en een brekende ruit. 23 oktober 1771.

Een boerderij rond 1770.
Een boerderij rond 1770.

De knecht: het geweer gaat niet af

Tamme Jacobs, een knecht in Oudkerk, in zijn twintigste levensjaar, ging in de nacht van 21 op 22 oktober 1771 rond elf uur naar bed. Zijn heer en diens vrouw waren weg. Daarom sliep hij in de dagelijkse kamer. Kort daarna hoorde hij iets bij het glas van het .

Tamme en de dienstmeid stonden op. Hij pakte een vuurwapen en wilde schieten, maar het geweer ging niet af. Hij ging naar een ander vertrek. Toen hij terugkwam, hoorde hij een ruit uit het venster vallen. De pen van het raam was eraf. Hij riep de buren. Die kwamen, maar niemand had vreemden om het huis gezien.

Tamme wist niet wie de dader of daders waren. Hij ondertekende als Tamme Jakobs op 23 oktober 1771 in Bergum.

Dagelijks leven in Friesland rond 1772.
Dagelijks leven in Friesland rond 1772.

De dienstmeid hoort gestommel rond het huis

De dienstmeid, in haar zevenentwintigste levensjaar, was ook rond elf uur naar bed gegaan. Zij hoorde kort daarna gestommel en geloop om het huis. Toen zij opstond, merkte zij dat aan het schuifraam werd gebroken. Zij hoorde een ruit eruit stoten. De pen, die die avond nog op het raam had gezeten, was eraf.

Zij had ook een hand bij of door de gebroken ruit opgemerkt.

Zij zag dat de knecht wilde schieten, maar dat het geweer niet afging. Samen riepen zij om hulp. De buren kwamen. Ook zij wist niet wie er aan het raam had gezeten. Beide verklaringen werden op 23 oktober 1771 in Bergum afgelegd.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Kaart van Oudkerk

Dagelijks leven

Afbeeldingen bij het dagelijks leven

Winter boerengezin haard bedstede kamer kou.
Winter boerengezin haard bedstede kamer kou.
Dorpsleven in Friesland rond 1770.
Dorpsleven in Friesland rond 1770.
Keuken rond 1750.
Keuken rond 1750.
Dagelijks leven in Friesland rond 1770.
Dagelijks leven in Friesland rond 1770.
Een dorpsstraat rond 1770.
Een dorpsstraat rond 1770.

Meer verhalen

Verhalen uit Oudkerk

Omliggende dorpen in de 18de eeuw

Verantwoording bij de verklaringen

  • De werkgever leest volgens de aanvullende broncontrole Ds E. Haselhoff. Enkele woorden over het gereedmaken van het vuurwapen en het raam zijn onzeker. De openbare bestandsnaam is behouden.
  • De precieze handeling bij de ruit is niet betrouwbaar leesbaar. De naam van de dienstmeid leest in het slot Zwaantjen[?] Smeding; de oudere aanhef heeft een andere onzekere lezing. Ook de beschrijving van de inspectie overdag is gedeeltelijk beschadigd.

Verantwoording van de tekst

Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.

    Meer over het dagelijks leven

    Verantwoording

    Gebaseerd op de aangeleverde transcripties en hertalingen van Informatieboek 3, C1 tot en met C6.

    Alleen goed leesbare en begrijpelijke passages zijn opgenomen. Onleesbare onderdelen zijn niet aangevuld.

    Bronbladen: 43, 44, 45.

    De gecorrigeerde naam-, plaats- en inhoudslezingen zijn aan de originele scans getoetst. Onzekere passages zijn niet aangevuld.