Oudkerk door de eeuwen heenAlle verhalen en verklaringen uit Oudkerk
In de nacht van 28 op 29 juni 1738 verdween een pas aangenomen arbeider uit de boerderij van Sybe, of Pybe, Eelkes in Oudkerk. Enkele dagen later vertelden de boer en dienstmeid Claske Harkes afzonderlijk wat zij hadden meegemaakt.
Sybe/Pybe Eelkes (in modern Nederlands):
Sybe Eelkes, boer in Oudkerk, in zijn 46ste levensjaar (ongeveer 45), verklaart na beëdiging: Op 24 juni kwam bij mij op mijn land een onbekende man, die zich Hendrik noemde en zei uit Brandenburg te komen. Hij bood aan bij mij te werken voor twee carolusgulden per week. Die eis vond ik niet te hoog. Ik nam hem voor een week tegen dat loon in dienst. Zolang hij bij mij was, werkte hij goed. Zondagmorgen, toen ik tegen het licht worden ontwaakte, zag ik mijn buitendeur openstaan. Ik dacht dat een van mijn andere knechten was opgestaan. Kort daarna miste ik Hendrik. Hij was zaterdagavond met mij in mijn kamer gaan slapen, op een afzonderlijk bed. Hij kwam niet meer tevoorschijn, waardoor ik argwaan kreeg.
Ik ontdekte dat mijn twee zilveren gespen waren verdwenen van mijn schoenen die voor mijn bed stonden, en ook de twee zilveren gespen van mijn zoontjes schoenen, eveneens voor het bed. Beide stellen waren gemerkt B. G. Ook miste ik het zilveren heft van een mes, gemerkt B. G., uit de tafellade; mijn dochters oorringen, gemerkt S. S., van de vensterbank; en een witte das en een bonte doek die mijn meid toebehoorde. Hendrik is niet teruggekomen en heeft zijn verdiende loon niet opgehaald. Daarom vermoed ik dat hij de diefstal heeft gepleegd. Verder weet ik niets. Ik bekrachtig mijn voorgelezen verklaring te Bergum op 5 juli 1738, Pybe Eelkes.
Claske Harkes (in modern Nederlands):
Claske Harkes, ongehuwde dochter en dienstmeid bij Sybe Eelkes in Oudkerk, in haar 26ste levensjaar (ongeveer 25), verklaart na beëdiging: Op 24 juni, terwijl wij op het land werkten, kwam een onbekende man bij ons. Hij verhuurde zich voor twee carolusgulden per week, noemde zich Hendrik en zei uit Brandenburg te komen. Vroeg in de ochtend van 29 juni merkten wij bij het opstaan dat hij nergens te vinden was. Hij had sinds 24 juni bij mijn werkgever gewerkt en was zaterdagavond in een afzonderlijke bedstede in de kamer gaan slapen waar ook mijn werkgever sliep.
Claske Harkes (in modern Nederlands):
Wij kregen argwaan en ontdekten bij onderzoek dat een zilveren mesheft, gemerkt B. G., uit een losse tafellade was verdwenen; ook de zilveren oorringen van mijn werkgevers dochter, gemerkt S. S., van het venster; de zilveren gespen van mijn werkgevers eigen schoenen en van die van zijn zoon, die voor de bedstede stonden, beide stellen gemerkt B. G.; een witte das van mijn werkgever die in het buitenhuis boven de koeienstal hing; en mijn gewone rode bonte doek, die bij de das zat. Hendrik vertrok heimelijk en ik heb sindsdien niets meer van hem vernomen. Daarom geloof ik dat hij de diefstal heeft gepleegd. Verder weet ik niets. Ik bekrachtig mijn voorgelezen verklaring te Bergum op 5 juli 1738, Claske Harkes.
Na onderzoek van de ingezonden verklaringen over de diefstal bij Sybe Eelkes in Oudkerk beveelt het Hof dat de voortvluchtige man die zich Hendrik noemt, moet worden gearresteerd wanneer hij binnen de rechtsmacht van het gerecht wordt gevonden. De gerechtsdienaren moeten hem vervolgens goed bewaakt naar het Blokhuis brengen. De raadsheren van het Hof van Friesland, Leeuwarden, 21 juli 1738.
Alle verhalen uit Oudkerk in de 18de eeuw
Terug naar Oudkerk in de 18de eeuw
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.
De kaart toont Oudkerk (Aldtsjerk) en de directe omgeving. Historische veldnamen uit de verklaringen zijn niet als exacte moderne locaties op de kaart gezet.
Oudkerk door de eeuwen heen
Oudkerk in de 18de eeuw
Verhalen uit Oudkerk
Bergum in de 18de eeuw
Tietjerk in de 18de eeuw
Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.
Informatieboek 2, IB2-013. Scans 000049–000051. De verklaringen zijn afzonderlijk gevolgd. Leeshiaten, twijfelachtige lezingen en aansluitende ambtelijke stukken staan in het bijgevoegde controlebestand.