Oudkerk door de eeuwen heenOudkerk 1757: Martien Rinses over haar verdwenen man en Gerrijt Jans
Alle verhalen en verklaringen uit Oudkerk
Op 21 april 1757 werd Martien Rinses in Oudkerk verhoord. Zij was ongeveer 35 jaar en werd op dat moment vastgehouden. Het gerecht schreef diezelfde dag dat zij hoogzwanger was.
Martien / Martie Rinses
Verhoor van de gedetineerde Martien Rinses, wonend in Oudkerk, naar haar beste weten in haar 35ste levensjaar. Zij vertelt dat zij ongeveer dertien jaar geleden trouwde met Wytze Hendriks. Toen zij in Rinsumageest woonden, is haar man vertrokken, met de afgelopen Lichtmis precies tien jaar geleden. Sindsdien had zij geen bericht over hem ontvangen. Alleen hadden kinderen haar verteld dat hij naar Oost-Indië zou zijn gegaan.
Bedstede rond 1750.
enige tijd vóór november 1756 had zij zich door trouwbeloften verbonden aan Gerrijt Jans in Oudkerk. Zij wilden kort na Lichtmis 1757 trouwen. Gerrijt is echter in december 1756 door een schot uit zijn eigen geweer om het leven gekomen. Toen zij zich door beloften aan elkaar verbonden, was zij van hem zwanger geworden. Zij is nog steeds zwanger van Gerrijt en heeft met geen andere man geslachtsgemeenschap gehad. Zij weet verder niets. Na voorlezing sluit en ondertekent zij in Oudkerk op 21 april 1757, als Martie Rinses. De grietman en T. Ypeij bekrachtigen haar verklaring op dezelfde dag.
Het gerecht aan het Hof
Gerecht van Tietjerksteradeel (in modern Nederlands):
Brief van het gerecht aan het Hof: Wij hebben verklaringen afgenomen over de koperen goederen die Wybren Ottes en Sipke Hartes, beiden in Oenkerk, zijn ontstolen: een emmer en een theeketel. Ook hebben wij Martien Rinses uit Oudkerk in bewaring genomen. Zij is hoogzwanger en zegt dat haar zwangerschap van Gerrijt Jans is, die in december 1756 door een geweerschot om het leven kwam. Haar man Wytze Hendriks is ruim tien jaar geleden bij haar vertrokken en wij weten niet of hij nog leeft of dood is. Daarom hebben wij gemeend haar in bewaring te moeten nemen en haar bekentenis of verklaring op schrift te stellen. Die sturen wij hierbij. Met respect blijven wij uw gehoorzame dienaren. H. W. van Altena en T. Ypeij, Bergum, 21 april 1757.
Kraamzorg rond 1715.
Andere verklaringen
Alle verhalen uit Oudkerk in de 18de eeuw
Terug naar Oudkerk in de 18de eeuw
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.
Kaart van Oudkerk
De kaart toont Oudkerk (Aldtsjerk) en de directe omgeving. Historische veldnamen uit de verklaringen zijn niet als exacte moderne locaties op de kaart gezet.
Oudkerk en omgeving
Oudkerk door de eeuwen heen
Oudkerk in de 18de eeuw
Verhalen uit Oudkerk
Bergum in de 18de eeuw
Tietjerk in de 18de eeuwArchief en verwijzingen
Dagelijks leven
Woning rond 1750.
Bedstede rond 1750.
Kraamzorg rond 1770.
Verantwoording van de tekst
Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.
Meer over het dagelijks leven
Plaatsen in de omgeving in de 18de eeuw
Verwante pagina's
Verantwoording
Informatieboek 2, IB2-047. Scans 000131–000132. De verklaringen zijn afzonderlijk gevolgd. Leeshiaten, twijfelachtige lezingen en aansluitende ambtelijke stukken staan in het bijgevoegde controlebestand.