Toen en Toen ..
ZoekenHet verhaal van Friesland

Oudkerk door de eeuwen heen

Verhalen en verklaringen uit Oudkerk

Oudkerk, in het Fries Aldtsjerk, ligt in Tietjerksteradeel. Voor deze pagina is vooral de 18de eeuw concreet uitgewerkt: gerechtelijke verklaringen bewaren details over inwoners, hun huizen, werk, vervoer en bezittingen.

Oudkerk in de 18de eeuw

Werk, water en huizen in de 18de eeuw

De verklaringen noemen werk op het land, een afzonderlijke bedstede voor een knecht, een buitenhuis boven de koeienstal, een watermolen aan de Muirkswal en een praampje op het Oudkerkstermeer. Zilver werd aan schoenen gedragen, in een tafellade gelegd of op de vensterbank bewaard. Zulke details staan centraal op Oudkerk in de 18de eeuw.

Inwoners vertellen

Uit de periode 1738-1757 zijn vier plaatselijke verhalen uitgewerkt. Het gaat om het nachtelijke vertrek van een vreemde arbeider, gestolen molenzeilen, de dood van Gerrijt Jans na een geweerschot en het verhoor van Martien Rinses. Alle verhalen uit Oudkerk in de 18de eeuw.

Verhoor rond 1780.
Verhoor rond 1780.

Alle verhalen uit Oudkerk in de 18de eeuw

Oudkerk in de 18de eeuw

Landgoed, smederij en schaatsen

Bij De Klinze liet Hessel van Aysma in de 17de eeuw een nieuw landhuis bouwen. In 1722 kwamen arbeiders uit het dorp om de laan te veranderen en werden tweehonderd eiken geplant. Sije Yde Hamstra was in de 19de eeuw smid en schaatsenmaker; in 1858 kreeg hij zelfs een bestelling van de Prins van Oranje.

Boerenerf rond 1700.

Boerenerf rond 1700.

Oudkerk in de 19de eeuw

Oudkerk in de 17de eeuw

1876: een wandelaar bij Oudkerk

Jacobus Craandijk bekeek De Klinze en vergeleek het landgoed met de andere states in de Trynwâlden. Hij beschreef eikenlanen die door de weiden liepen. Zijn wandeling en het verhaal van de schaatsenmaker in Oudkerk in de 19de eeuw.

Zijn wandeling en het verhaal van de schaatsenmaker in Oudkerk in de 19de eeuw

Buitenplaats rond 1750.

Buitenplaats rond 1750.

Over de winter in de 19de eeuw zijn ook dagboekaantekeningen bewaard: in 1846 over vogelvangers uit de omgeving en in 1850 over een dodelijk ongeval na een herbergbezoek. Vogelvangers en het ongeluk op het ijs bij Oudkerk in de 19de eeuw.

Vogelvangers en het ongeluk op het ijs bij Oudkerk in de 19de eeuw

Wat is nog zichtbaar?

  • De Klinze en de oprijlaan
  • De kerk en het oude kerkhof
  • Het Oudkerkstermeer en de lage weilanden

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Kaart van Oudkerk

De kaart toont Oudkerk (Aldtsjerk) en de directe omgeving. Historische veldnamen uit de verklaringen zijn niet als exacte moderne locaties op de kaart gezet.

Oudkerk

Koeien verzorgen rond 1700.

Plaatsen in de omgeving

Dagelijks leven

Koeien verzorgen rond 1700.Vervoer over binnenwater rond 1715.
Zuivelbereiding rond 1650.

Zuivelbereiding rond 1650.

Bedstede rond 1750.

Bedstede rond 1750.

Schoenmakerij rond 1800.
Schoenmakerij rond 1800.