Oudkerk in de 16de eeuw

Oudkerk (Aldtsjerk) lag aan de overgang van de zandgronden van de Trynwâlden naar de lage graslanden. Boerderijen, het kerkgebouw en de oudere versterkte huizen lagen tussen akkers, weilanden en sloten. Een gecontroleerd inwonertal voor deze eeuw is niet bekend. Voor grotere aankopen, bestuur en rechtspraak hadden bewoners contact met Leeuwarden. Het naburige Britsum lag aan de andere kant van de Ee.

1511: Willem van Heemstra bezat land bij De Klinze

In 1511 bezat Willem van Heemstra grond op de plaats van de latere buitenplaats De Klinze. Mogelijk stond daar toen al een huis. Wie de grond bewerkte of hoeveel pachters erbij hoorden, is niet vastgesteld.

Schapen rond 1600.

Boerenland en pacht

Grond kon eigendom zijn van een heer die elders woonde. De gebruiker van het land betaalde de afgesproken pacht en verzorgde het vee, het hooien en de akkers. Bij Oudkerk is geen volledige opgave van het kerkelijk grondbezit uit 1543 overgeleverd. Namen en pachtbedragen kunnen daarom niet zonder meer uit omliggende dorpen worden overgenomen.

Stins en woonhuis

Het terrein van De Klinze wordt in het monumentenregister verbonden met een ouder versterkt huis, een stins. Een stins was een stenen verdedigbaar huis van een vermogende familie. Het tegenwoordige landhuis dateert uit de 17de eeuw; het kan niet als een bewaard huis uit 1511 worden voorgesteld.

Boerenerf rond 1600.

Oudkerk rond de Reformatie

In 1580 werd in Friesland de gereformeerde kerk de openbare kerk. De verandering betrof ook het beheer van kerkelijke goederen en het onderwijs in de dorpen.

Dorpsleven rond 1600.

Wat is nog zichtbaar?

1552: een wapenschouw, maar geen dorpslijst

In februari 1552 lieten de Friese bestuurders mannen en hun wapens registreren. De lijst van Tietjerksteradeel is niet bewaard. Van Oudkerk weten we daardoor niet hoeveel bewoners verschenen en welke wapens zij bezaten.

De plek van De Klinze aan de Van Sminiaweg bestaat nog. Het huidige huis is jonger, maar de plaats van het vroegere adellijke bezit bleef herkenbaar.

Andere perioden

Geschiedenis van Oudkerk

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.