Toen en Toen ..
ZoekenHet verhaal van Friesland

Paesens-Moddergat: boeren en vissers achter de zeedijk

Paesens is het oudste deel van het dubbeldorp. Het ontstond bij de zeedijk en de monding van het water de Paesens. De kustvisserij was er vroeg belangrijk. Moddergat ontstond veel later, toen vissers zich in de tweede helft van de 18de eeuw verder westelijk langs de dijk vestigden.

Paesens moddergat in de 18de eeuw

Visserij rond 1890.

Visserij rond 1890.

De zee bepaalde waar vissers woonden

Ten oosten van Paesens werd in 1592 nieuw land bedijkt. Buitendijks slibde daarna meer grond op, waardoor de vaargeulen bij Paesens moeilijker bereikbaar werden. Verder westelijk kwamen diepe geulen dichter bij de dijk. Vissers bouwden daar steeds meer huizen; zo groeiden De Kamp en De Oere van Moddergat.

Paesens moddergat in de 16de eeuw

Visserij rond 1730.

Visserij rond 1730.

Kleine vissershuizen

De huizen stonden dicht bij elkaar aan de voet van de zeedijk. Veel woningen hadden maar één of twee kamers, bedsteden en een zolder of berging voor gereedschap. Gezinsleven en visserijwerk liepen door elkaar: netten werden nagekeken, aas voorbereid, kleding hersteld en vangst verwerkt.

1883: de ramp van Moddergat

In maart 1883 vertrokken 22 schepen met 109 vissers. Een zware noordwesterstorm overviel de vloot. Zeventien schepen gingen verloren en 83 mannen kwamen om. Veel gezinnen verloren hun kostwinner. De vloot werd daarna niet meer op dezelfde schaal opgebouwd.

Paesens moddergat in de 19de eeuw

Visserij rond 1700.

Visserij rond 1700.

Wat is nog zichtbaar?

  • De kerk van Paesens uit omstreeks 1200.
  • De vissersbuurten De Kamp en De Oere.
  • Vissershuizen uit de 18de en 19de eeuw.
  • Molen De Hond uit 1861.
  • Het reddingsboothuis uit 1878.
  • Het vissersmonument op de zeedijk en Museum ’t Fiskershúske.

Verhalen van inwoners

Gerben Basteleur vertelt over de stormramp van 1883

De weduwen en wezen na de ramp

Een vissershuis en zijn bewoners vanaf 1803

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.