Suawoude - Verhalen en verklaringenSuawoude 1803 - Klaas Alderts hoort van verdwenen molengoederen
Historische aangifte of getuigenverklaring uit 1803, vastgelegd bij het gerecht van Tietjerksteradeel.
Op 17 juni 1803 verklaarde veenbaas Klaas Alderts uit Suawoude wat zijn collega Jouke Ludsers hem had verteld over verdwenen goederen uit een watermolen. Hij noemde twee vertrokken veenarbeiders als mogelijke verdachten, zonder dat hij een diefstal had gezien.
Ook de afzonderlijke verklaringen van Jouke Ludsers en Pier Theunis staan in het verhaal Molen, schip en vertrokken arbeiders (1803).
Klaas Alderts
Klaas Alderts was veenbaas in Suawoude en in zijn dertigste levensjaar. Op 17 juni 1803 vertelde hij dat Jouke Ludsers hem op de avond van donderdag 16 juni had meegedeeld wat hij die ochtend in een watermolen had ontdekt. Jouke werkte met Theunis Durks in het veen en was naar de molen gekomen om een daar opgeborgen lodde, een soort graafwerktuig, te halen. Het gereedschap lag achter een binnendeur, maar was verdwenen.
Volgens de mededeling van Jouke ontbraken ook:
- Twee molenzeilen. Van één zeil waren het oog en de zwichtlijn afgesneden; die lagen nog in de molen.
- Ongeveer honderd nieuwe spijkers die in een oude hoedenbol op de vloer gereedlagen.
Klaas had de vermissing niet zelf ontdekt en wist niet wie de goederen had weggenomen. Hij verdacht twee arbeiders die naast hun veen dagelijks bij Jelle Theunis werkten. Zij sliepen in een schip van Jelle. Klaas wees op hen omdat zij in diezelfde nacht zonder bericht zouden zijn vertrokken en nadien niet waren gezien. Ook meldde hij dat zij op verschillende momenten goederen bij anderen hadden gehaald of gebracht zonder daarvoor te betalen. Deze mededelingen vormen geen bewijs voor de diefstal uit de molen.
Een van de mannen noemde zichzelf Jan. De ander heette Doege. Volgens Klaas kwamen beiden uit Surhuisterveen. Klaas ondertekende zijn verklaring op 17 juni 1803 in Bergum.
De verklaring werd opgenomen bij het gerecht van Tietjerksteradeel. De genoemde personen ondertekenden of merkten hun eigen verhoor, zoals in de afzonderlijke tekst staat.
Wat is nog zichtbaar?
- De oude water- en veengebieden rond Suawoude en Veenwouden zijn voor deze streek van belang.
- De precieze plaats van de watermolen wordt in deze verklaring niet vastgesteld.
Wilt u reageren?
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.
Kaart van Suawoude en omgeving
Plaatsen in de omgeving
Dagelijks leven
Afbeeldingen
Dagelijks leven in de 19de eeuw
Omliggende plaatsen in de 19de eeuw
Bronnen
Gerecht Tietjerksteradeel, informatieboek 5, EA-12-D02, scanbladen 225, 226. Datum: 17 juni 1803. Verklaringen van Klaas Alderts.
Verantwoording
- Klaas Alderts rapporteerde vooral wat Jouke Ludsers hem had verteld; zijn eigen waarneming van de vermissing was beperkt.
- De namen en herkomstplaatsen van de twee arbeiders zijn op onderdelen onzeker. Hun vertrek bewijst geen diefstal.
- De handgeschreven scans zijn voor deze publicatie niet opnieuw gelezen.
Verantwoording van de tekst
Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.
Meer over het dagelijks leven
Bataafse en Franse tijd