Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Suawoude 1807 - De loden goot van predikant Cramer

Frans Hellendoorn Cramer beschrijft de verdwenen goot en de opengebroken muur.

Een kerkdienst rond 1800.
Een kerkdienst rond 1800.

Frans Hellendoorn Cramer

Frans Hellendoorn Cramer was predikant in Suawoude en was in zijn negenenveertigste levensjaar. Hij werd opgeroepen, legde de eed af en werd ondervraagd. Hij verklaarde dat hem in de afgelopen nacht een stuk loden goot was ontstolen.

De goot bestond uit twee in elkaar passende delen. Om die weg te nemen was de muur wat opengebroken. De goot liep van een loden opvangbak tot in de muur en vervolgens naar de regenwaterbak binnen het huis.

De goot zat aan de noordkant van het huis. De diefstal was gisterenmorgen ontdekt. Hij kon niet zeggen wie de diefstal had gepleegd. Hij sloot zijn verklaring na duidelijke voorlezing en ondertekening in Bergum op 11 mei 1807.

Ondertekend: F. H. Cramer.

Een kerkinterieur rond 1800.
Een kerkinterieur rond 1800.

Deze getuigenissen staan ook bij de verhalen uit Suawoude.

Predikant Frans Hellendoorn Cramer, 1795 en 1807

Franciscus Hellendoorn Cramer is in augustus 1795 predikant te Suawoude en 37 jaar oud. Frans Hellendoorn Cramer is in mei 1807 eveneens predikant te Suawoude, in zijn 49ste levensjaar. De naamvariant, functie, woonplaats en het leeftijdsverloop passen bij dezelfde man. In 1795 gaat het om kerkelijke en politieke uitspraken, in 1807 om zijn verdwenen loden afvoer.

Suawoude 1795: Verklaringen over kerkelijke en politieke uitspraken

Suawoude 1795: Verklaringen over kerkelijke en politieke uitspraken

Arum 1790.

Nog een verdwenen afvoer in Suawoude

In mei 1807 werd ook bij een ander huis in Suawoude een loden afvoer vermist. De verklaringen wijzen geen gezamenlijke dader aan.

Suawoude 1807 - Johannes Bouwes ziet een ontbrekende afvoer

Suawoude 1807 - Johannes Bouwes ziet een ontbrekende afvoer

Woning 1850.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Kaart van de streek

Een kerkinterieur rond 1797.
Een kerkinterieur rond 1797.
Een kerkinterieur rond 1797.
Een kerkinterieur rond 1797.
Een kerkinterieur rond 1797.
Een kerkinterieur rond 1797.
Een kerkinterieur rond 1790.
Een kerkinterieur rond 1790.
Illustratieve historische reconstructie.
Koken in een burgerwoning rond 1800.

Dagelijks leven in de 19de eeuw

Omliggende plaatsen in de 19de eeuw

Bronnen en verantwoording

Gerecht van Tietjerksteradeel, informatieboek 6, B6-D013. Datering: 11 mei 1807. Scanbladen 29.

Verantwoording

Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.

De getuigenissen zijn volledig in modern Nederlands weergegeven. De ambtelijke vertelvorm is behouden; er is geen ik-vorm toegevoegd. Eigen waarnemingen, horen zeggen en vermoedens blijven onderscheiden. Een eindvonnis is niet aanwezig.

Ambtelijke aanhef en protocollen

Verklaringen afgenomen voor Jetze van Sminia, drost van het vijfde district in Friesland, als commissaris, om te dienen waar dat behoort.

Frans Hellendoorn Cramer - protocol

Aldus verklaard voor de ondergetekende commissaris en secretaris in Bergum op 11 mei 1807. Ondertekend: J. van Sminia en [P. W. G. Bruining?].

Meer over het dagelijks leven

Plaatsen in de omgeving in de 19de eeuw

Bataafse en Franse tijd