Tietjerk 1784: Zilver, kleding en een viool verdwenen

Alle verhalen en verklaringen uit Tietjerk

Deze pagina bevat de beschikbare verklaringen en stukken over zilver, kleding en een viool verdwenen.

Verklaringen en stukken: 1784: Zilver, kleding en een viool verdwenen

Daarna begint een nieuwe informatiegroep: opgenomen voor Hobbe Baard van Sminia, grietman over Tietjerksteradeel en commissaris in deze zaak, op verzoek van de fiscaal en de 'Ratij off:' van het district, om te dienen zoals behoort.

Jan Harmens (V62). Jan Harmens, huisman op Littje Geest onder Tietjerk, ongeveer 35 jaar oud, verschijnt, wordt beëdigd en ondervraagd. Hij verklaart dat hij en zijn vrouw gisterenmorgen tijdens het koffiedrinken ontdekten dat de volgende zaken ontbraken: een zilveren lepel met een gedraaide steel waarop verschillende letters stonden, waarvan hij niet weet welke; zijn schoenen met platte, ronde zilveren gespen en beugels, met op de gespen de letters J. H:, ter waarde van ongeveer twintig gulden; zijn blauwe damasten hemdrok met ronde zilveren knopen, waarvan hij het aantal niet weet; zijn zwarte lakense rokje en een bijna nieuwe grijze voorlakense broek. Ook ontbraken het 'goulend' voorlakense schort van zijn vrouw en het zilveren oorijzer van zijn dochtertje, met de letters B: T.

Verder ontbrak boven van het kabinet een paar zilveren schoengespen van zijn arbeider Jelke Jans. Aan die arbeider waren ook een nieuwe bonte onderbroek en een oude viool ontstolen.

Jan verklaart dat zij de avond tevoren de voor- en achterdeur goed gesloten hadden. 's Morgens zat de voordeur nog op het slot; de achterdeur was op de klink dichtgetrokken. Daardoor was Jelke Jans 's morgens om drie uur naar buiten gegaan om te maaien. Een plank van het beschot van de schuur had losgehangen. Jan vond die gisterenmorgen op de grond. Naar ieders vermoeden was de dief daardoor naar binnen gekomen en weer weggegaan. Jan weet echter helemaal niet wie zich aan de diefstal schuldig heeft gemaakt. 's Nachts heeft hij niets gemerkt dat erop wees dat een vreemde in zijn huis was geweest.

Hij weet verder niets, sluit zijn verklaring na voorlezing en zet zijn gebruikelijke merk. Bergum, 7 augustus 1784. Het kruismerk is aangeduid als door Jan Harmens zelf gezet.

Grietje Boukes (V63). Grietje Boukes is de vrouw van Jan Harmens, huisman op Littje Geest onder Tietjerk. Naar haar beste weten is zij 44 jaar oud. Zij verschijnt, wordt beëdigd en ondervraagd. Zij verklaart dat zij gisterenmorgen tijdens het koffiedrinken ontdekten dat een zilveren lepel met gedraaide steel ontbrak. Daarop stonden de letters W: D: en nog andere letters die zij niet kent. Ook ontbraken de schoenen van haar man met platte, ronde zilveren gespen en beugels; zijn blauwe damasten hemdrok met de eraan zittende ronde zilveren knopen, waarvan zij het aantal niet weet; zijn zwarte lakense rokje; zijn bijna nieuwe grijze voorlakense broek; haar eigen 'goulend' voorlakense schort; en het zilveren oorijzer van haar dochtertje, met de letters B: T.

Ten slotte waren van haar arbeider Jelke Jans zijn nieuwe bonte onderbroek, oude viool en zilveren schoengespen weggenomen. De gespen hadden in de kamer boven op het kabinet gelegen.

Voor zover zij wist, waren de voor- en achterdeur de avond tevoren goed gesloten. Zij had de voordeur zelf gesloten, en haar huisgenoten of personeel de achterdeur. 's Morgens vonden zij alles weer dicht. 's Nachts had zij geen vreemde in het huis opgemerkt. Zij weet dan ook niet wie zich aan de diefstal schuldig heeft gemaakt. Naar ieders vermoeden gelooft zij dat de dief aan de zijkant van de schuur binnengekomen en weggegaan is: een plank van het beschot had losgehangen en die vonden zij gisterenmorgen op de grond.

Zij kan verder niets zeggen, sluit haar verklaring na voorlezing en zet haar gebruikelijke merk. Bergum, 7 augustus 1784. Haar kruismerk wordt als eigen gezet merk aangeduid.

Jelke Jans (V64). Jelke Jans werkt sinds ongeveer zes weken bij Jan Harmens, huisman op Littje Geest onder Tietjerk. Naar zijn beste weten is hij 24 jaar oud. Hij verschijnt, wordt beëdigd en ondervraagd. Hij verklaart dat hij gisterenmorgen iets vóór drie uur door de deur van Jan Harmens naar buiten ging om te maaien. Hij vond die deur gesloten. Terwijl hij maaide, zag hij bij het huis het gebruikelijke teken om koffie te komen drinken. Daarop liep hij naar huis. Grietje Boukes, die bij het hek op het erf stond, ging naar binnen en hij volgde haar.

Toen hij binnenkwam, zei zij tegen hem:

ik mis mijn Schoene goed, en dijn Gespen binne ook weg

In modern Nederlands: Ik mis mijn schoengoed, en jouw gespen zijn ook weg.

Jelke was daarover zeer ontsteld. Hij kon niet begrijpen hoe iemand zijn gespen had kunnen stelen: hij had ze in de kamer achteraan boven op het kabinet gelegd. Op het kabinet lagen ook zijn tabak, oude viool en nog wat rommel.

Jelke weet niet welke goederen aan Jan Harmens en diens vrouw ontstolen zijn. Wel weet hij zeker dat zijn genoemde zilveren schoengespen met zilveren beugels ontbreken. Daarop staan de volledige woorden 'Jelke Jans'. Ze wegen ongeveer negentien lood. Ook zijn oude viool en een nieuwe bonte onderbroek ontbreken. 's Nachts heeft hij niets van betekenis uit het genoemde huis opgemerkt. Hij weet niet wie of welke persoon van deze diefstal beschuldigd kan worden. Hij weet verder niets over het een of ander, sluit zijn verklaring na voorlezing en ondertekent die. Bergum, 7 augustus 1784. Ondertekening: Jelke jans.

De grietman en beëdigde klerk bevestigen dat de voorgaande verklaringen voor hen zijn afgelegd te Bergum op 7 augustus 1784. Ondertekeningen: H B Sminia en C Wilhelmij. Marginale notitie: 'Rescriptie als de vorige.'

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.