Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Eestrum 1778: linnengoed en eten weg, blote voetsporen in het zand

Afzonderlijke verklaringen van Lieppe Rients en Lamke Remmelts, afgelegd op 19 juni 1778 bij het gerecht van Tietjerksteradeel.

Lieppe Rients uit Eestrum was op 18 juni 1778 bij de Grote Meer aan het werk. Zijn vrouw Lamke Remmelts bracht hem omstreeks negen uur in de ochtend eten. Zij bleef maar kort en ging weer naar huis. Lieppe noemde het eten dat zij meebracht bonen.

Lamke kwam rond elf uur thuis. Zij vond dat het raam bij het slot van hun huis was losgewrikt. Bovendien was de schoteldoek verdwenen die buiten de deur had gehangen.

Zuivelbereiding rond 1770.
Zuivelbereiding rond 1770.

Lamke Remmelts vindt de lege tobbe

Lamke was in haar 52ste levensjaar. Zij had bij het weggaan de deur gesloten. Bij haar terugkomst ontdekte zij dat uit een tobbe in huis een laken, twee hemden en een muts waren verdwenen. Geen van die stukken linnen had volgens haar een merkteken.

Van de was een oude verdwenen, met wat zij als bruine benen knopen beschreef. Ook miste zij alle etenswaren die daar lagen.

In het zand bij de deur zag Lamke voetstappen. Volgens haar leken die afkomstig van grote jongens die op blote voeten hadden gelopen. Zij had niemand zien binnenkomen en wist niet van wie de afdrukken waren.

Keuken rond 1770.
Keuken rond 1770.

Lieppe Rients komt van zijn werk terug

Lieppe was naar zijn beste weten in zijn 67ste levensjaar. Nadat Lamke hem eten had gebracht, kreeg hij later bericht dat hij onmiddellijk naar huis moest komen. Hij ging terug en hoorde van haar dat er was ingebroken.

Lieppe noemde dezelfde verdwenen stukken uit de tobbe: een laken, twee hemden en een muts. Hij vertelde ook dat de oude hemdrok van de mantelstok ontbrak. Verder noemde hij boter, pannenkoeken en ander voedsel dat in huis had gelegen. De schoteldoek buiten de deur was eveneens verdwenen.

Lieppe had de inbraak niet zelf zien gebeuren. Zijn informatie over de ontdekking kwam van Lamke.

Bakkerij rond 1770.
Bakkerij rond 1770.

Hun verdenking, zonder herkende dader

Lamke en Lieppe verklaarden dat zij niet wisten wie de goederen had meegenomen. Beiden hadden naar eigen zeggen "geen goed oog" op grotere jongens uit Kollumerzwaag die geregeld naar Bergum kwamen.

Zij noemden geen jongen die zij bij het huis hadden herkend. Beiden ondertekenden hun afzonderlijke verklaringen op 19 juni 1778 in Bergum.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Kaart van Eestrum

Andere plaatsen en verhalen

Dagelijks leven

Afbeeldingen bij het dagelijks leven

Kaasbereiding rond 1770.
Kaasbereiding rond 1770.
Keuken rond 1770.
Keuken rond 1770.
Wonen 1750 oudere vrouw naaiwerk stadswoning kamer naaien.
Wonen 1750 oudere vrouw naaiwerk stadswoning kamer naaien.
Turfwinning rond 1770.
Turfwinning rond 1770.
Arm gezin eenvoudig woonvertrek bedstede turfvuurtje roggebrood.
Arm gezin eenvoudig woonvertrek bedstede turfvuurtje roggebrood.

Verantwoording bij de verklaringen

  • De herlezing geeft de woonplaats van Lieppe als Eestrum. De openbare bestandsnaam onder Bergum blijft behouden. De precieze slotconstructie, mutsennaam en bergplaatsen van het voedsel zijn deels onleesbaar.

Verantwoording van de tekst

Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.

    Meer over het dagelijks leven

    Plaatsen in de omgeving in de 18de eeuw

    Bronnen

    • Informatieboek van Tietjerksteradeel, toegang 13-38, boek 3, het genoemde dossier.
    • Bijbehorende diplomatische transcripties en moderne teksten uit de aangeleverde cumulatieve bronbewerking C7-C16.

    Verantwoording

    Informatieboek van Tietjerksteradeel, boek 3, dossier IB3-D78, scans 248-250. De aangiften en verhoren zijn aan de hand van de beschikbare transcripties en moderne teksten afzonderlijk verwerkt.

    De woorden voor het raam- of schuifslot en voor de soort muts zijn niet betrouwbaar te lezen. De hemdrok met vermoedelijk bruine benen knopen wordt genoemd, maar niet alle bijvoeglijke woorden zijn zeker.

    Lamke zag voetsporen en trok zelf een gevolgtrekking over grote jongens op blote voeten. De echtelieden noemden hun wantrouwen tegenover bezoekers uit Kollumerzwaag, maar identificeerden geen dader.

    Lieppe werkte elders en ontving zijn informatie over de vermissing van Lamke; alleen Lamke beschreef zelf de afdrukken bij de deur.