Woning 1850.
Hardegarijp 1781: Folkert Riemers mist gespen en kleding
Verklaringen van dienstknecht Folkert Riemers en boer Hedzer Douma, afgelegd op 28 mei 1781 bij het gerecht van Tietjerksteradeel.
Folkert Riemers was dienstknecht bij Hedzer Douma, een boer op Gaastmaburen onder Hardegarijp. Op 26 mei 1781 bemerkte Folkert dat de gespen van zijn schoenen verdwenen waren. De schoenen hadden op de voorste koestal gestaan.
Folkert was in zijn negentiende levensjaar. De gespen hadden twee stalen beugels en waren volgens zijn opgave ongeveer acht à negen gulden waard. Hij noemde ook merkletters op de gespen; de eerste letter is niet met zekerheid te lezen, de tweede is een R.
Folkert Riemers noemt zijn kleding
Behalve de schoengespen ontbraken uit dezelfde koestal verschillende kledingstukken. Folkert noemde:
- een paar nieuwe, zwart gespikkelde kousen
- een asgrauwe linnen broek
- een hemd
- een saaien baatje met zwarte knopen
Folkert wist niet wie de goederen had meegenomen.
De achterdeur stond niet op de grendel
Folkert verklaarde dat hij op zaterdagmorgen als eerste was opgestaan. Hij vond de achterdeur dicht, maar niet gegrendeld. Hij wist niet wie de goederen had weggenomen.
Hij zette zijn eigen handtekening onder de verklaring van 28 mei 1781 in Bergum.
Hedzer Douma controleert de vermissing
Hedzer Douma was in zijn negenenveertigste levensjaar. Hij verklaarde dat hij op de avond van de 26ste bij de vermissing was gekomen en had gezien dat de verdwenen goederen aan zijn knecht toebehoorden. Hij noemde de schoengespen, de kousen, de linnen broek, het hemd en het saaien baatje.
Hedzer zei dat hij op vrijdagavond zelf de achterdeur had gegrendeld. Hij wist niet zeker of een venster open had gestaan. Ook hij kon niemand aanwijzen die de goederen had meegenomen.
Hedzer ondertekende zijn verklaring op 28 mei 1781 in Bergum. Een kanttekening bij het dossier bevat een opdracht voor het geval de dader of daders bekend zouden worden; er wordt niemand bij naam genoemd.
Hedzer Douma en gezin Douwma op Gaastmaburen
In 1781 verklaart boer Hedzer Douma op Gaastmaburen onder Hardegarijp, in zijn 49ste levensjaar. In 1807 noemen Baukjen en Antje daar echtgenoot/vader Hedzer B. Douwma. Naamvariant, beroep en plaats passen bij dezelfde man, maar in 1807 ontbreekt zijn leeftijd en in 1781 worden deze vrouw en dochter niet genoemd. De gezinskoppeling is daarom mogelijk, niet bevestigd. De mogelijke aansluiting op een Hedzer Binnerts elders is niet uitgewerkt zonder aanvullende persoonsgegevens.
Gaastmaburen 1807 - Baukjen en Antje Douwma ontdekken een verdwenen afvoer
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.
Kaart van Hardegarijp
Andere plaatsen en verhalen
Dagelijks leven
Afbeeldingen bij het dagelijks leven
Verantwoording bij de verklaringen
- De letters lezen F[?]:R:. Nadere stof- en kledingwoorden Kern, brent en benne en een plaatsaanduiding Mesten zijn onzeker. Een post vermeldt zonder letters. Die onzekerheden zijn niet tot een zeker merk of zekere stofnaam uitgewerkt.
Verantwoording van de tekst
Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.
Meer over het dagelijks leven
Plaatsen in de omgeving in de 18de eeuw
Bronnen
- Informatieboek van Tietjerksteradeel, toegang 13-38, boek 3, het genoemde dossier.
- Bijbehorende diplomatische transcripties en moderne teksten uit de aangeleverde cumulatieve bronbewerking C7-C16.
Verantwoording
Informatieboek van Tietjerksteradeel, boek 3, dossier IB3-C15-D02, scans 332-334. De aangiften en verhoren zijn aan de hand van de beschikbare transcripties en moderne teksten afzonderlijk verwerkt.
Bij de schoenen, de achterdeur en enkele kledingnamen staan moeilijk leesbare plaats- en stofwoorden. De zekere voorwerpen zijn afzonderlijk opgesomd; de onzekere aanvullingen zijn niet ingevuld.
Folkert noemt merkletters F[?] R en een geschatte waarde van acht à negen gulden. De precieze eerste letter is onzeker. In het processtuk staat bij het baatje een onduidelijke aanduiding voor de zwarte knopen.
Folkert beschrijft zijn ontdekking op de avond van de 26ste en een waarneming op zaterdagmorgen; Hedzer noemt een vergrendeling op vrijdagavond. De tijdsaanduidingen zijn niet stilzwijgend gelijkgetrokken. De kanttekening meldt geen daadwerkelijk verrichte aanhouding.