Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Gaastmaburen 1807 - Baukjen en Antje Douwma ontdekken een verdwenen afvoer

Baukjen Rinses Douwma en haar dochter Antje Hedzers Douwma vertellen over de verdwenen afvoer en de voorwerpen die erbij stonden.

Een bedstede rond 1800.
Een bedstede rond 1800.

Baukjen Rinses Douwma

Baukjen Rinses Douwma, echtgenote van Hedzer B. Douwma, huisman op Gaastmaburen onder Hardegarijp, was in haar vierenzestigste levensjaar.

Zij werd opgeroepen, legde de eed af en werd ondervraagd.

Zij verklaarde dat zij die ochtend omstreeks halfzes buiten het huis kwam.

Zij zag dat aan de oostkant van het voorhuis een loden opvangbak met een stuk loden pijp helemaal was afgescheurd en meegenomen.

De pijp liep van het dak naar de regenwaterbak buiten het huis.

Zij kon niet zeggen wie de diefstal had gepleegd.

Zij had alleen nog gezien dat een werktuig, dat de dag tevoren bij de schuur stond om mudden naar binnen te brengen, die ochtend bij de genoemde goot stond, met een haak erbij.

De dief of dieven hadden die volgens haar vermoedelijk gebruikt om de goot en opvangbak weg te nemen.

Omdat zij verder niets wist, sloot zij haar verklaring na duidelijke voorlezing en het plaatsen van haar handtekening in Bergum op 2 april 1807.

Ondertekend: Baukjen R. Douwma.

Een brug in een Fries veenlandschap rond 1800.
Een brug in een Fries veenlandschap rond 1800.

Antje Hedzers Douwma

Antje Hedzers Douwma, dochter van Hedzer B. Douwma, woonde op Gaastmaburen onder Hardegarijp.

Zij was in haar zevenentwintigste levensjaar.

Zij werd opgeroepen, legde de eed af en werd ondervraagd.

Zij verklaarde dat haar moeder Baukjen R. Douwma haar die ochtend om halfzes had verteld dat in de nacht van 1 op 2 april aan de oostkant van het voorhuis een loden opvangbak met een stuk loden pijp helemaal was afgescheurd en meegenomen.

De pijp liep van het dak naar de regenwaterbak buiten het huis.

Bij onderzoek vond de getuige het ook zo.

Zij kon niet zeggen wie de diefstal had gepleegd.

Zij had alleen gezien dat een werktuig, dat de dag tevoren bij de schuur stond om daar zo mogelijk mudden in te brengen, die ochtend bij de genoemde goot en opvangbak stond, met een haak erbij.

Zij vermoedde dat de dief of dieven die hadden gebruikt om de goot en opvangbak weg te nemen.

Omdat zij verder niets wist, sloot zij haar verklaring na duidelijke voorlezing en het plaatsen van haar handtekening in Bergum op 2 april 1807.

Ondertekend: Antje Hedzers Douwma.

Deze getuigenissen staan ook bij de verhalen uit Hardegarijp.

Hedzer Douma en gezin Douwma op Gaastmaburen

In 1781 verklaart boer Hedzer Douma op Gaastmaburen onder Hardegarijp, in zijn 49ste levensjaar. In 1807 noemen Baukjen en Antje daar echtgenoot/vader Hedzer B. Douwma. Naamvariant, beroep en plaats passen bij dezelfde man, maar in 1807 ontbreekt zijn leeftijd en in 1781 worden deze vrouw en dochter niet genoemd. De gezinskoppeling is daarom mogelijk, niet bevestigd. De mogelijke aansluiting op een Hedzer Binnerts elders is niet uitgewerkt zonder aanvullende persoonsgegevens.

Hardegarijp 1781: Folkert Riemers mist gespen en kleding

Hardegarijp 1781: Folkert Riemers mist gespen en kleding

Geld 1770.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Kaart van de streek

Een kerkinterieur rond 1797.
Een kerkinterieur rond 1797.
Een huishouden in een dorp rond 1800.
Een huishouden in een dorp rond 1800.
Een gerechtelijk verhoor rond 1810.
Een gerechtelijk verhoor rond 1810.
Een huishouden in het veengebied rond 1800.
Een huishouden in het veengebied rond 1800.
Boerenerf rond 1790.
Boerenerf rond 1790.

Ambtelijke aanhef en protocollen

Verklaringen afgenomen voor Jetze van Sminia, drost van het vijfde district, als commissaris, om te dienen waar dat behoort.

Antje Hedzers Douwma - protocol

Aldus verklaard voor de ondergetekende commissaris en secretaris te Bergum op 2 april 1807. Ondertekend: J. van Sminia en [P. W. G. Bruining?].

Meer over het dagelijks leven

Plaatsen in de omgeving in de 19de eeuw

Bataafse en Franse tijd

Bronnen en verantwoording

Gerecht van Tietjerksteradeel, informatieboek 6, B6-D008. Datering: 2 april 1807. Scanbladen 21, 22, 23.

Verantwoording

Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.

De getuigenissen zijn volledig in modern Nederlands weergegeven. De ambtelijke vertelvorm is behouden; er is geen ik-vorm toegevoegd. Eigen waarnemingen, horen zeggen en vermoedens blijven onderscheiden. Onzekere lezingen zijn tussen vierkante haken herkenbaar. Een eindvonnis is niet aanwezig.