Britsum in de 17de eeuw
In de 17de eeuw bestond Britsum uit de terp met kerk, huizen en boerderijen, omgeven door landbouwgrond. In bronnen zijn vooral schoolmeesters, dorpsbestuurders en bewoners van states goed te volgen.
1600: schoolmeester weigert de geloofsbelijdenis
Op 12 maart 1600 werd schoolmeester Douwe Jurriens door de classis Leeuwarden afgezet. Hij weigerde de Nederlandse Geloofsbelijdenis te onderschrijven. Dit was geen klein administratief meningsverschil: de gereformeerde kerk verwachtte van haar functionarissen dat zij de officiële leer onderschreven.
Daarna volgde een reeks schoolmeesters. Dirk Claesen was in de jaren 1627-1629 schooldienaar. Stephanus Jans werkte er vanaf 1633 en was in 1648 nog in functie. Na zijn overlijden volgden onder anderen zijn zoon Johannes Stephani, Jacobus Eelckes Adama en Joost Jansen.
Onderwijs rond 1600.
1641: Menno van Coehoorn geboren op Lettingastate
In maart 1641 werd Menno van Coehoorn geboren op Lettingastate onder Britsum. Zijn ouders waren Gosewijn van Coehoorn en Aaltje van Hinckena. Zijn vader was militair. Menno trad als jonge man eveneens in militaire dienst en ontwikkelde zich tot een van de bekendste Nederlandse vestingbouwers.
Lettingastate stond ten westen van Britsum, bij de voormalige zeedijk. Het huis is verdwenen. In 1876 kende Craandijk de plaats nog uit historische beschrijvingen en noemde hij Lettingastate bij zijn bezoek aan Britsum.
Schoolmeester en dorpsrechter
Joost Jansen was vanaf 1667 schoolmeester. Hij verdiende vijftig gulden per jaar, naast schoolgeld en vrij wonen. Zulke functies konden worden gecombineerd met werk als dorpsrechter of koster. Dat maakte de schoolmeester tot een herkenbare figuur in het kleine dorp.
Boerenland rond de terp
De 17de-eeuwse kaart laat Britsum als een kleine kern tussen Cornjum en Stiens zien. Buiten de bebouwing lagen verspreide boerderijen, wegen, sloten en grasland. Lettingastate lag buiten de compacte terpbuurt.
Britsum op de kaart van 1664
Schotanus tekende Britsum, Jelsum en Cornjum als afzonderlijke dorpskernen in het open kleigebied ten noorden van Leeuwarden. De kaart is uit dezelfde eeuw.
Britsum, Jelsum en Cornjum op de kaart van Schotanus uit 1664.
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.