Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Garijp 1767: een muis in de nacht en een open melkkamervenster

Alle verhalen en verklaringen uit Garijp

Saapke IJes denkt dat gerommel aan haar rok van een muis komt en mist de volgende ochtend 55 gulden. Later dat jaar missen Gerrijt Rintjes en Grietje Lebbes doek, kaas, rookvlees en boter.

Saapke IJes

Saapke IJes, ongehuwde vrouw te Garijp, ruim 70 jaar, opgeroepen, beëdigd en ondervraagd, getuigde dat zij in de nacht van 31 maart laatstleden, terwijl zij in bed lag, wat gerommel aan haar rok had gevoeld. Zij dacht dat het van een muis kwam en besteedde er weinig aandacht aan. Het gerommel hield op; het was lang daarna dat zij hetzelfde gerommel opnieuw voelde. Zij was niet overeind gekomen, omdat zij dacht dat het een muis was. Omdat zij zeer doof is, had zij niet veel gehoord; zij was in slaap gevallen. Toen zij de volgende ochtend opstond, vond zij haar achterdeur open. Buiten de deur lag een stuk glas waarvan een stukje ontbrak; dat was met het lood weggenomen. De dief lijkt zijn hand door de weggenomen ruit te hebben gestoken en de achterdeur te hebben geopend. Toen zij daarna in haar kamer kwam, zag zij dat de sleutel in de kast stak. Uit de kist was een buidel met vijftig carolusguldens in muntgeld gestolen. Bovendien lag in de kast een lege buidel waarin vijf carolusguldens in muntgeld hadden gezeten. Zij weet niet wie de diefstal heeft gepleegd en weet verder niets over de gebeurtenis. Zij beëindigde haar verklaring na voorlezing en ondertekende die te Bergum op 7 april 1767: saapke ijes.

Gerrijt Rintjes

Gerrijt Rintjes, boer te Garijp, in zijn 76ste levensjaar, opgeroepen, beëdigd en ondervraagd, getuigde dat in de nacht van de 21ste op de 22ste van deze maand uit het middelhuis waren gestolen: een stuk doek van veertig el, dat zij dagelijks op het bleekveld bleekten en dat bijna wit was; twee of drie zoetemelkse kazen, waarvan hij het aantal niet precies kan vaststellen; twee stukken rookvlees en een 'partie' met vette boter. Het voorwerp waarin de boter had gezeten was later niet ver van het huis teruggevonden. Hij weet in het geheel niet wie de diefstal heeft gepleegd. De dief lijkt via het venster van de melkkamer naar binnen en naar buiten te zijn gegaan. In het kozijn waren een glasraam en houten vensterbladen aanwezig; deze stonden open. Kennelijk was een hand door de 'Raeden' gestoken om het glasraam te openen, zonder dat daarbij hout was gebroken. Omdat hij verder niets wist, beëindigde hij zijn verklaring na voorlezing en ondertekende die te Bergum op 27 juli 1767: Gerrijt Rintjes.

Bedstede rond 1750.

Bedstede rond 1750.

Grietje Lebbes

Grietje Lebbes, vrouw van de boer Gerrijt Rintjes te Garijp, naar haar beste weten bijna zestig jaar, opgeroepen, beëdigd en ondervraagd, getuigde dat zij op de ochtend van de 22ste had ontdekt dat uit het middelhuis een stuk doek van veertig el verdwenen was. Zij bleekten het dagelijks op het bleekveld en hadden het er de avond ervoor weggehaald. Het was bijna wit. Verder waren uit de melkkamer twee of drie zoetemelkse kazen, twee stukken rookvlees en een 'partie' met vette boter verdwenen. Het precieze aantal kazen weet zij niet. Zij weet niet wie hun die goederen heeft ontvreemd. Vermoedelijk was de dief via het venster van de melkkamer naar binnen en naar buiten gegaan. De buitenste vensterbladen stonden open; er waren houten bladen aan de ene kant en een glasraam aan de andere. Kennelijk was een hand door de 'Raeden' gestoken om het glasraam te openen. Zij hadden nergens sporen van braak ontdekt.

Woning rond 1771.

Woning rond 1771.

Omdat zij verder niets wist, beëindigde zij haar verklaring na voorlezing en zette haar merk te Bergum op 27 juli 1767. Grietje Lebbes: eigen gezet merk.

Andere verklaringen

Alle verhalen uit Garijp in de 18de eeuw

Terug naar Garijp in de 18de eeuw

Garijp door de eeuwen heen

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Kaart van Garijp

Garijp en omgeving

Archief en verwijzingen

Dagelijks leven

Verhoor rond 1780.

Verhoor rond 1780.

Woning rond 1750.

Woning rond 1750.

Bedstede rond 1750.

Bedstede rond 1750.

Woning rond 1750.

Woning rond 1750.

Zuivelbereiding rond 1715.

Zuivelbereiding rond 1715.

Verantwoording van de tekst

Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.

    Plaatsen in de omgeving in de 18de eeuw

    Verwante pagina's

    Verantwoording

    Informatieboek 2, IB2-106, IB2-108. Scans 000363–000373. De verklaringen zijn afzonderlijk gevolgd. Leeshiaten, twijfelachtige lezingen en aansluitende ambtelijke stukken staan in het bijgevoegde controlebestand.