GarijpHistorische aangifte en getuigenverklaringen uit 1798, vastgelegd bij het gerecht van Tietjerksteradeel.
In de nacht van 26 op 27 mei 1798 verdwenen geld en zilveren knopen van Binne Roels, een oude boer uit Garijp. Hij beschreef wat uit zijn kast was weggenomen en welk geld hij in zijn broekzak bewaarde. De verklaring werd op 27 mei in Bergum opgenomen.

Binne Roels was huisman te Garijp en volgens de akte in zijn 92ste levensjaar. Hij was opgeroepen, ondervraagd en beëdigd. Gosse Hinnes, lid van de raad van de gemeente Tietjerksteradeel, nam de verklaring op in aanwezigheid van de secretaris, op verzoek van de provinciale fiscaal.
Binne verklaarde dat in de nacht tussen 26 en 27 mei 1798 de volgende goederen en bedragen verdwenen:
Over het geld in de broekzak noemde Binne geen bedrag. Hij kon ook niet zeggen wie de dader of daders waren.

Nadat de verklaring duidelijk was voorgelezen, zette Binne Roels zijn eigen handtekening onder het verslag. De akte werd opgemaakt te Bergum op 27 mei 1798. Daaronder bevestigde raadslid Gosse Hinnes de aflegging in aanwezigheid van de secretaris.
De hemdrokken zelf worden in de aangifte genoemd als kleding die in de kast lag; het zijn de twee rijen zilveren knopen die als gestolen zijn vermeld. In Bergum werd in 1797 ook aangifte gedaan van verdwenen gouden knoopjes. De geschiedenis van Garijp in de 18de eeuw bevat andere gebeurtenissen uit Binne Roels' woonplaats.
Dit verhaal staat ook in het verklaringen uit Garijp. Andere dorpen komen aan bod in het overzicht van Tietjerksteradeel, 1795-1802.
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.
Kleding in Friesland rond 1800
Boerenleven rond 1800
Wonen op het platteland
Misdaad en straf
De Bataafse Republiek in Friesland




Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.
Gerecht van Tietjerksteradeel, informatieboek 5, EA-4, dossier IB5-EA-4-D02, verklaring IB5-EA-4-V04 (Binne Roels), bronbladen 54-55; opgenomen voor Gosse Hinnes, Bergum, 27 mei 1798. Diplomatische transcriptie en volledige moderne Nederlandse hertaling in de aangeleverde bronbewerking.
Voor de toelichting bij het kledingstuk hemdrok: Zuiderzeemuseum, Hemdrok (collectieobject); Ottema-Kingma Stichting / Fries Museum, Zilveren knoop.
De diplomatische transcriptie leest "Hondert" met enige onzekerheid; daarom staat "ongeveer honderd" en geen exact bedrag. Binne zei zelf dat hij de waarde niet met juistheid kon opgeven. De aanduiding "92ste levensjaar" is geen verklaring dat zijn 92ste verjaardag al was geweest. Het woord vlak vóór "uit de kast" lijkt "haar", maar is onzeker en is niet als persoonsgegeven overgenomen.
De akte noemt uitdrukkelijk "twee regels silveren hemdroks knopen", verbonden aan twee hemdrokken in de kast. Er is geen reden de knopen te beperken tot twee losse exemplaren of te stellen dat beide hemdrokken zijn weggenomen. Voor het geld in de broekzak staat geen bedrag. De handtekening van Binne is leesbaar; die van een tweede functionaris niet. Er is geen dader of vonnis in deze stukken vermeld. De afbeeldingen tonen niet zijn huis, geld of kleding.