Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Friesland 1781: drie verklaringen over verdwenen bijenkorven

Afzonderlijke aangiften van Jacob Harmens uit Garijp, Wytse Sjoerds uit Hardegarijp en Jacob Sijtses uit Eestrum, oktober-december 1781.

In het najaar van 1781 kwamen bij het gerecht van Tietjerksteradeel drie afzonderlijke aangiften binnen over verdwenen bijenkorven. Jacob Harmens woonde in Garijp, Wytse Sjoerds in Hardegarijp en Jacob Sijtses in Eestrum.

De drie mannen noemden elk andere datums en herkenningspunten van de verdwenen korven. Ze verklaarden ieder niet te weten wie de korven had meegenomen.

Een dorpsstraat rond 1780.
Een dorpsstraat rond 1780.

Garijp: Jacob Harmens mist eerst een ongeverfde korf

Jacob Harmens was ongehuwd, woonde in Garijp en was in zijn 28ste levensjaar. Op de ochtend van 30 september 1781 ontdekte hij dat uit de bijenstal bij zijn huis een ongeverfde korf met bijen was verdwenen.

Op 15 oktober miste Jacob opnieuw een korf met bijen. Nu ging het om een korf waarvan de voorkant groenachtig was geverfd. Het waren volgens zijn verklaring dus twee afzonderlijke ontdekkingen, met een ander kenmerk voor iedere korf.

Jacob wist niet wie beide korven had weggenomen. Hij legde zijn verklaring op 19 oktober in Bergum af en ondertekende die zelf.

Boerenerf rond 1790.
Boerenerf rond 1790.

Hardegarijp: Wytse Sjoerds mist ook wollen garen

Wytse Sjoerds was huisman in Hardegarijp. Volgens zijn eigen leeftijdsopgave was hij in zijn 42ste levensjaar. Op de ochtend van 21 november ontdekte hij dat twee korven uit zijn bijenstal, die in de berg stond, waren verdwenen.

Wytse noemde het de twee beste korven van de bijenstal. De voorkanten waren geel geverfd, zonder letters. Hij miste daarnaast zeven roven wollen garen, waarvan vijf gesprenkeld en twee zwart. Het garen had hij in de bijenstal te drogen gehangen.

De avond tevoren hadden de twee korven en het garen nog op hun plaats gestaan. Wytse wist niet wie ze had meegenomen. Hij ondertekende zijn verklaring op 22 november 1781.

Dagelijks leven in Friesland rond 1775.
Dagelijks leven in Friesland rond 1775.

Eestrum: Jacob Sijtses mist twee blauw geverfde korven

Jacob Sijtses was huisman in Eestrum en in zijn 53ste levensjaar. Hij verklaarde op 4 december 1781 dat hij de zaterdag daarvoor had ontdekt dat uit de bijenstal bij zijn huis twee van zijn beste bijenkorven verdwenen waren.

De korven waren aan de voorkant blauw geverfd en hadden geen letters. Jacob schatte hun gewicht op ongeveer vijftig pond.

Ook Jacob Sijtses wist niet wie de korven had weggenomen. Hij ondertekende zijn verklaring op 4 december 1781 in Bergum.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Kaart van Garijp

Plaatsen en verhalen

Dagelijks leven

Afbeeldingen bij het dagelijks leven

Illustratieve historische reconstructie.
Een woonvertrek met bedstede rond 1750.
Turfvaart rond 1780.
Turfvaart rond 1780.
Keuken rond 1750.
Keuken rond 1750.
Keuken rond 1750.
Keuken rond 1750.
Dorpsleven in Friesland rond 1790.
Dorpsleven in Friesland rond 1790.

Verantwoording van de tekst

Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.

    Meer over het dagelijks leven

    Bronnen

    • Informatieboek Tietjerksteradeel, toegang 13-38, boek 3, IB3-C16-D03, D04 en D07 (C16).
    • Bijbehorende volledige diplomatische transcripties en moderne teksten uit de cumulatieve bronbewerking C7-C16.

    Verantwoording

    Informatieboek Tietjerksteradeel, boek 3, IB3-C16-D03, D04 en D07 (C16), scans 363-366 en 370-371. De verklaringen zijn vergeleken met de volledige transcripties en moderne teksten van de aangeleverde C7-C16-reeks.

    Dit zijn drie verschillende dossiers (C16-D03, D04 en D07), zonder vastgestelde gezamenlijke dader of onderling verband.

    De kantlijn bij Jacob Harmens is grotendeels onleesbaar. De woorden voor aanhouden, bekentenis en verzenden zijn gedeeltelijk leesbaar; het verband ertussen is onzeker. Bij Wytse staat in de marge dat de betrokkenen, als zij werden ontdekt, moesten worden aangehouden en met hun opgenomen bekentenis worden doorgestuurd. Of deze opdracht ooit is uitgevoerd, wordt niet vermeld.

    De plaatsnaam Eestrum bij Jacob Sijtses en de afkorting Dts:[?] in de marge zijn niet geheel zeker. Uit zijn gewichtsschatting blijkt niet of de vijftig pond voor de korven samen gold. Ook de betekenis van roven en de lezing van gesprenkeld[?] zijn niet helemaal zeker.