Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Hardegarijp 1780-1781: verdwenen bijenkorven van Hindrik Geerts

Afzonderlijke getuigenverklaringen van linnenwever Hindrik Geerts en zijn zoon Jan, 1 november 1780 en 17 maart 1781.

Linnenwever Hendrik Geerts uit Hardegarijp en zijn zoon Jan Hendriks ontdekten in maart 1781 dat twee bijenkorven bij hun huis verdwenen waren. Beide mannen legden op 17 maart in Bergum afzonderlijk een verklaring af.

De korven waren verschillend geverfd. De ene was aan de voorkant rood, met de letters J:H. De andere was aan de voorkant blauw, zonder letters.

Straf arrestant gerechtsdienaren dorpsstraat.
Straf arrestant gerechtsdienaren dorpsstraat.

Eerdere aangifte: Hindrik Geerts op 1 november 1780

Hindrik Geerts, meesterlinnenwever te Hardegarijp, in zijn negenenvijftigste levensjaar, verklaarde op 1 november 1780 dat hij de voorafgaande zaterdagmorgen twee van zijn beste bijenkorven miste. De bijenstal stond achter zijn huis in de tuin. De ene korf was aan de voorkant groen geverfd, de andere ongeverfd. De avond ervoor stonden beide er nog. Hij wist niet waar zij gebleven waren of wie ze had gestolen. Na voorlezing tekende hij in Bergum als Hindrik Geerts.

Jan Hindriks over de twee nieuwe korven in 1780

Zijn ongehuwde zoon Jan Hindriks, naar zijn beste weten in zijn eenendertigste levensjaar, woonde bij hem. Jan verklaarde afzonderlijk dat hij die zaterdagmorgen twee nieuwe korven met bijen uit zijn vaders bijenstal in de tuin miste. De ene was groen geverfd en de andere ongeverfd. De vorige avond stonden ze nog op de stal. Hij wist niet waar zij waren gebleven of wie ze had gestolen. Op 1 november 1780 tekende hij na voorlezing in Bergum als Jan Henders.

De verklaring van Hendrik Geerts

Hendrik Geerts was in Hardegarijp. Volgens zijn leeftijdsopgave was hij in zijn 59ste levensjaar. Hij vertelde dat zij de ochtend vóór het verhoor hadden ontdekt dat uit zijn bijenstal bij het huis twee korven met bijen ontbraken.

De rode korf was vooraan gemerkt met J:H. De blauwe had geen merkletters. Hendrik wist niet wie de korven had meegenomen. Hij ondertekende de verklaring na voorlezing met de naam Hindrik Geerts.

Boerenerf rond 1790.
Boerenerf rond 1790.

Zijn zoon Jan had de korven de avond ervoor nog gezien

Jan Hendriks was ongehuwd en woonde bij zijn vader Hendrik Geerts. Hij was in zijn 31ste levensjaar. Hij verklaarde dat de twee korven de avond vóór de ontdekking nog in de bijenstal bij het huis hadden gestaan.

Jan beschreef dezelfde twee korven: een rode met de letters J:H en een blauwe zonder letters. De volgende ochtend waren ze verdwenen. Jan zei evenmin te weten wie ze had gestolen.

Wonen 1750 oudere vrouw naaiwerk stadswoning kamer naaien.
Wonen 1750 oudere vrouw naaiwerk stadswoning kamer naaien.

Na voorlezing sloot Jan zijn verklaring af en ondertekende die op 17 maart 1781 in Bergum.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Kaart van Hardegarijp

Plaatsen en verhalen

Dagelijks leven

Afbeeldingen bij het dagelijks leven

Wonen bedstede slaapplaats gordijnen woonhuis.
Wonen bedstede slaapplaats gordijnen woonhuis.
Bezoek in een woonvertrek.
Bezoek in een woonvertrek.
Dagelijks leven in Friesland rond 1775.
Dagelijks leven in Friesland rond 1775.
Een gezelschap rond de tafel.
Een gezelschap rond de tafel.
Turfvaart rond 1780.
Turfvaart rond 1780.

Verantwoording bij de verklaringen

  • De kantlijn draagt op door te zenden wanneer de dader bekend wordt. De term bijenguist[?] in Hendriks aanhef is onzeker; de twee kouwen met bijen en hun verschillende kleuren en merken zijn afzonderlijk behouden.
  • De aangiften van 1 november 1780 betreffen een groene en een ongeverfde korf. Hindrik noemt twee van zijn beste korven, Jan twee nieuwe. De aangiften van 17 maart 1781 hierna betreffen een rode en een blauwe korf. Dit zijn afzonderlijke aangiften, die niet tot één vermissing zijn samengevoegd.

Verantwoording van de tekst

Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.

    Meer over het dagelijks leven

    Bronnen

    • Informatieboek Tietjerksteradeel, toegang 13-38, boek 3, IB3-C14-D07 (C14).
    • Bijbehorende volledige diplomatische transcripties en moderne teksten uit de cumulatieve bronbewerking C7-C16.

    Verantwoording

    Informatieboek Tietjerksteradeel, boek 3, IB3-C14-D07 (C14), scans 328-329. De verklaringen zijn vergeleken met de volledige transcripties en moderne teksten van de aangeleverde C7-C16-reeks.

    De bron gebruikt het woord bijenkouwen en op een andere plaats bijenguist[?]; dit zijn hier korven met bijen in een bijenstal.

    Het merkteken J:H staat op de rode korf; de blauwe was ongelabeld. Er is geen naam van een verdachte overgeleverd.

    In de kantlijn staat de instructie om de zaak door te sturen wanneer de dader bekend zou worden. Uit dit dossier blijkt niet dat een verdachte is aangehouden of berecht.