BergumBergum 1797 - Twee paar gouden knoopjes verdwenen
Historische aangifte of getuigenverklaring uit 1797, vastgelegd bij het gerecht van Tietjerksteradeel.
Op 14 september 1797 werd Wytske Ouwes uit Bergum gehoord over twee paar verdwenen gouden knoopjes. Zij had die eerder bij haar linnengoed bewaard. Johannes Lodema nam haar verklaring op voor het gerecht van Tietjerksteradeel.
De verklaring van Wytske Ouwes
Wytske was weduwe van Gerret Piers en bevond zich volgens de akte in haar 76ste levensjaar. Zij woonde in Bergum. Zij werd opgeroepen, ondervraagd en beëdigd.
Zij verklaarde dat haar enige tijd tevoren twee paar gouden knoopjes waren ontstolen. Zij merkte de vermissing toen zij iets wilde pakken.
De knoopjes hadden tevoren nog in de mouwtjes gezeten. Die mouwtjes lagen opgerold bij ander linnen.
Wytske had vermoedens over de vrouw van Willem Jans Wever in Bergum. Zij kon dat vermoeden echter niet bewijzen.
Na voorlezing sloot zij haar verklaring af en tekende op 14 september 1797 in Bergum met haar eigen hand: "Wytske Ouwes". Het protocol werd afgesloten met de naam van Johannes Lodema en de handtekening van een secretaris.
De zaak behoort tot de Bataafse tijd in Friesland. Meer over het bewaren en dragen van kleding staat bij kleding in vroeger eeuwen.
Twee maanden eerder, op 6 juli 1797, verklaarde Trijntje Sibes over een opengebroken zijvenster en verdwenen kleding. Bij Gosse Hinnes in Bergum werden in 1796 ook kleding en huisraad vermist.
Dit verhaal staat ook in het verhalen uit Bergum in 1796-1799. Andere dorpen komen aan bod in het overzicht van Tietjerksteradeel, 1795-1802.
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.
Kaart van Bergum en omgeving
Bergum en verwante verhalen
Bergum
Bergum in de 18de eeuw
Verhalen uit Bergum
De inbraak bij Trijntje Sibes
Gosse Hinnes en het karnhuisDagelijks leven
Afbeeldingen
Verantwoording van de tekst
Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.
Meer over het dagelijks leven
Plaatsen in de omgeving in de 18de eeuw
Bronnen
Gerecht van Tietjerksteradeel, informatieboek 5, EA-3, dossier IB5-EA-3-D04, verklaring IB5-EA-3-V06 (Wytske Ouwes), bladen 42 en 43. Johannes Lodema handelde als commissaris op verzoek van de provisionele fiscaal, ambtshalve. Diplomatische transcripties en volledige moderne Nederlandse hertalingen uit de aangeleverde bronbewerking.
Verantwoording
Het handschrift noemt Wytske de weduwe van Gerret Piers[?]; zijn achternaam is niet volledig zeker. Ook het voorwerp dat zij wilde pakken en de plaats waaruit zij dit wilde halen, zijn op drie plaatsen onleesbaar. De doorlopende zin in kolom 2 volgt alleen de zekere kern: zij ontdekte de vermissing toen zij iets wilde pakken. Er is geen object of bergplaats bij verzonnen.
De gouden knoopjes zaten volgens de akte in "mouwkes" en die lagen in een rol met ander linnen. De akte bevat een toegevoegde "van" bij "de vrouw van Willem Jans Wever" en een toegevoegde aanduiding "na voorlezinge". De verdenking was alleen een vermoeden van Wytske; zij kon het niet bewijzen.
De verklaring werd ondertekend als "Wytske Ouwes". Het protocol loopt door op het volgende blad en is door Johannes Lodema mede ondertekend; de naam van de secretaris is niet leesbaar. Er is geen vonnis in dit dossier. De illustraties zijn algemene historische beelden, geen afbeeldingen van Wytske of haar gouden knoopjes.