BergumBergum 1797 - Minse Lolkes verliest vijftig carolus op de markt
Historische aangifte of getuigenverklaring uit 1797, vastgelegd bij het gerecht van Tietjerksteradeel.
Op de Bergumer markt van 17 mei 1797 raakte Minse Lolkes uit Murmerwoude zijn geldbuidel kwijt. Hij legde diezelfde dag een verklaring af voor het gerecht in Bergum. In andere verhalen uit Bergum staan meer gebeurtenissen uit het dorp.
De verklaring van Minse Lolkes
Minse Lolkes was huisman, woonde in Murmerwoude en was volgens het verhoor in zijn 67ste levensjaar.
Minse was opgeroepen, ondervraagd en beëdigd. Hij verklaarde dat hem op 17 mei 1797 op de Bergumer markt uit zijn rokzak een buidel met groot zilvergeld was gestolen. De waarde bedroeg vijftig caroli.
Hij kon niet verklaren wie de buidel had weggenomen.
Nadat zijn verklaring duidelijk was voorgelezen, sloot Minse die af en tekende hij met zijn eigen hand te Bergum op 17 mei 1797: Minse Lolkes.
Twee verklaringen uit Bergum
Op dezelfde datum legde ook Sjouke Sijbrens uit Lekkum een verklaring over een gestolen geldbuidel af. Sjouke noemde ongeveer zeventig carolus en een kamizoolzak; Minse noemde vijftig carolus en een rokzak. In geen van beide verklaringen wordt de dader genoemd.
De markt vond plaats in de periode van de Bataafse Republiek. Meer over markten in deze periode staat bij Markten en kermissen in Friesland.
Dit verhaal staat ook in het verhalen uit Bergum in 1796-1799. Andere dorpen komen aan bod in het overzicht van Tietjerksteradeel, 1795-1802.
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.
Kaart van Bergum en omgeving
Plaatsen en verwante verhalen
Bergum
Bergum in de 18de eeuw
Verhalen en verklaringen uit Bergum
De gestolen beurs van Sjouke Sijbrens, 1797
Geldvermissing in Bergum in 1795Dagelijks leven
Markten en kermissen in Friesland
Oude maten en geld
Handel, markt en herberg
Kleding in Friesland rond 1800
De Bataafse Republiek in FrieslandAfbeeldingen
Verantwoording van de tekst
Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.
Meer over het dagelijks leven
Plaatsen in de omgeving in de 18de eeuw
Bronnen
Gerecht van Tietjerksteradeel, informatieboek 5, EA-2, dossier IB5-EA-2-D09, verklaring IB5-EA-2-V16 van Minse Lolkes, bronbladen 34 en 35. Diplomatische transcripties en volledige moderne hertaling uit de aangeleverde bronbewerking.
Verantwoording
De originele verklaring is in de derde persoon opgeschreven. In de transcriptie staat dat Minse in zijn 67ste levensjaar was; het uittreksel van Pieter Nieuwland vermeldt 66 voltooide levensjaren. Dit hoeft geen verschil in leeftijd te betekenen.
Het woord "uit" staat aan het einde van bronblad 34 en "uitgevoerd is" op bronblad 35. Deze twee delen zijn samengevoegd tot de doorlopende zin dat Minse niet kon zeggen wie de diefstal had uitgevoerd. In de slotformule staat het woord "Actum" tweemaal; dat is een herhaling in de akte, niet twee verschillende verhoren.
Dezelfde marktdag komt voor in andere verklaringen. Er is geen aangetoonde gemeenschappelijke dader. De afbeeldingen zijn algemene scènes uit de periode.